Në rast të mungesës së karburanteve ose karburanteve, Zvicra ka rezerva strategjike. Stoqe që nuk është e detyruar t’i ndajë me vendet e tjera në parim.

Pavarësisht luftës në Iran dhe bllokadës së Ngushticës së Hormuzit, furnizimi mbetet për momentin i siguruar në Zvicër: nafta dhe benzina vazhdojnë të bien në stacionet e karburantit dhe aeroplanët po ngrihen. Megjithatë, situata është më e tensionuar për vajgurin.

Furnizimi i aeroporteve zvicerane është i garantuar deri në fund të majit 2026, thotë Zyra Federale për Furnizim Ekonomik të vendit. Në rast të mungesës, Konfederata mund të lirojë rezervat nga rezervat e detyrueshme. Ky parim vlen për të gjitha karburantet.

Nuk ka solidaritet energjetik me BE-në

Ndryshe nga vendet e Bashkimit Evropian, rezervat e ruajtura në Zvicër janë të destinuara ekskluzivisht për vendin.

Nëse do të kishte mungesë vajguri në një shtet të BE-së, shtetet e tjera anëtare do të detyroheshin ligjërisht të tregonin solidaritet energjetik. Gjermania, për shembull, pritet të furnizojë karburant ajror për një vend tjetër anëtar në vështirësi.

Rezervat zvicerane janë të destinuara ekskluzivisht për Zvicrën, shpjegon Nicole Mathys, drejtuese e zonës së Energjisë në Zyrën Federale për Furnizimin Ekonomik të vendit, për SRF. “Zvicra nuk është anëtare e Bashkimit Evropian dhe për këtë arsye nuk i nënshtrohet këtij detyrimi të solidaritetit energjetik”, thekson ajo.

Një përjashtim për gazin

Megjithatë, ekziston një përjashtim për gazin: një marrëveshje lidh Zvicrën, Italinë dhe Gjermaninë. Në rast të mungesës në njërën prej këtyre vendeve, mund të bëhet një kërkesë për solidaritet. “Objektivi është atëherë të garantohet furnizimi i klientëve të mbrojtur, siç janë familjet, spitalet ose shërbimet e emergjencës”, thotë Nicole Mathys.

Këta konsumatorë prioritarë furnizohen kështu të parët. Megjithatë, për karburantet, nuk ka përparësi të krahasueshme me atë të gazit. Dhe mungesa e solidaritetit energjetik nuk do të thotë që Zvicra do të kursehej në rast të mungesës, transmeton albinfo.ch.

Në një situatë tensioni, karburantet nga rezervat e detyrueshme – vajguri, naftë ose benzinë ​​- do të hidheshin në treg përmes qarqeve të zakonshme. “Prandaj, teorikisht është e mundur që aktorët e huaj të blejnë karburant në Zvicër për ta rishitur atë në anën tjetër të kufirit”, thotë Nicole Mathys. Tregu mbetet i hapur.

Prioritet i mundshëm për fluturimet e shpëtimit

Këshilli Federal mund të vendosë gjithashtu për masa të jashtëzakonshme.

“Nëse vajguri bëhet jashtëzakonisht i rrallë, ai mund të urdhërojë, për shembull, që fluturimet e shpëtimit, zjarrfikjes ose kërkimit të jenë përparësi për furnizimin”, shpjegon Nicole Mathys. Megjithatë, një situatë e tillë nuk është relevante.

Së fundmi, këto rregulla nuk zbatohen për ushtrinë. Sipas Zyrës Federale për Furnizim Ekonomik të vendit, vendi ka rezervat e veta të karburantit ajror, të ndara nga rezervat e detyrueshme të menaxhuara nga Konfederata në bashkëpunim me industrinë e naftës.

Shitësit me pakicë në Ticino të Zvicrës po përballen me një presion në rritje, ndërsa blerjet ndërkufitare në Itali rriten ndjeshëm. Vlerësimet sugjerojnë se vlera vjetore e blerjeve të bëra jashtë vendit nga banorët e Ticino-s është rritur nga 500 milionë CHF (rreth 550 milionë dollarë) në 700 milionë CHF gjatë pesë viteve të fundit.

Dyqanet dhe supermarketet përtej kufirit janë bërë ofruesit kryesorë të shitjes me pakicë për banorët e Ticino-s, tha Enzo Lucibello, president i Shoqatës së Shitësve të Mëdhenj me Pakicë të Ticino-s (Disti), për agjencinë zvicerane të lajmeve Keystone-SDA, duke konfirmuar një raport nga Corriere del Ticino. Trendi mbështetet gjithashtu nga të dhënat nga Global Blue, një operator i madh i rimbursimit të TVSH-së.

Që nga 1 shkurti 2024, pragu minimal i shpenzimeve për rimbursimet e TVSH-së në Itali është vendosur në 70 euro (rreth 75 dollarë), nga pak më pak se 155 euro më parë. Qyteti i Komos në veçanti ka regjistruar një rritje prej 6% të shpenzimeve pa taksa gjatë dy viteve të fundit – dyfishi i mesatares kombëtare, sipas Corriere del Ticino.

Blerësit zviceranë kanë luajtur një rol qendror në këtë trend, duke përbërë 61% të shpenzimeve totale. Sipas Global Blue, një 31% tjetër vjen nga blerës nga jashtë BE-së, numri i të cilëve është rritur gjithashtu ndjeshëm vitet e fundit.

Ndërsa këta klientë jo-BE kanë tendencë të shpenzojnë shumë për mallra luksoze, blerësit zviceranë përqendrohen më shumë në supermarkete dhe shitje me pakicë të përditshme. Në fakt, një në dy përdor skemën pa taksa ekskluzivisht për blerje në supermarkete të vendosura pranë kufirit.

Pragu është ende shumë i lartë

Rritja e blerjeve ndërkufitare po rëndon në mënyrë të pashmangshme mbi shitësit me pakicë të Ticinos. “Italia dhe Zvicra po luajnë në dy liga të ndryshme – nuk ka dyshim për këtë,” tha Lucibello për Corriere del Ticino, transmeton albinfo.ch.

Ai argumenton se vendimi i qeverisë zvicerane për të ulur pragun pa taksa për importet private nga 300 CHF në 150 CHF në fillim të vitit 2025 është ende shumë i lartë për të frenuar në mënyrë efektive trendin. Gjatë konsultimeve, shoqata e shitësve me pakicë kishte kërkuar që limiti të reduktohet më tej në 50 CHF. Vitin e kaluar, sektori i shitjes me pakicë u godit tashmë nga një kurs këmbimi i pafavorshëm euro-frangë dhe nga uljet e fundit të akcizës së karburantit në Itali. “Rezultati është se njerëzit që bëjnë pazar në Itali i mbushin makinat e tyre dhe ende u mbeten para për darkë”, tha Lucibello.

Lejimi i një hapjeje shtesë të dielën për dyqanet deri në 400 metra katrorë në rajonet turistike të Ticinos ka ndihmuar në ngadalësimin disi të rrjedhjes së klientëve, por xhiroja ka vazhduar të bjerë, shtoi ai.

Industritë zvicerane të ushqimit dhe shitjes me pakicë janë veçanërisht të varura nga imigracioni, paralajmëron CEO i Migros, Mario Irminger në Schweiz am Wochenende.

“Ndryshimi demografik është një çështje e madhe në Zvicër. Kjo është arsyeja pse do të na duhet thjesht një sasi e caktuar imigracioni për të ruajtur nivelin aktual të performancës në sektorin e shitjes me pakicë”, tha ai në një intervistë të transmetuar të shtunën. Ai gjithashtu theksoi se shumë punonjës do të dalin në pension në vitet e ardhshme, gjë që do ta rrisë më tej nevojën.

Irminger nuk e mohon se imigracioni krijon probleme dhe sfida. Por ai beson se një kufizim i popullsisë, siç kërkohet në iniciativën e imigracionit “Jo 10 milionëve” të Partisë Popullore Zvicerane të krahut të djathtë, e cila do të hidhet në votim më 14 qershor, do të krijonte probleme të reja.

Aktualisht, 60% e punonjësve në kompaninë e përpunimit të mishit Micarna janë shtetas të huaj, dhe shifra është deri në 90% në fabrikën e prerjes, thekson menaxheri.

“Ne varemi prej tyre, tani dhe në të ardhmen, për të mbushur boshllëqet që na presin”.

Pa imigracion, ka shumë mundësi që shërbimi dhe furnizimi të bien, për shkak të orarit më të shkurtër të hapjes, më pak dyqaneve ose më pak zgjedhjeve, vëren menaxheri i Migros, duke theksuar se ka 1,000 vende të lira pune që janë tashmë të vështira për t’u plotësuar, transmeton albinfo.ch.

“Ne po kërkojmë kryesisht staf dyqanesh, punonjës për furrat e brendshme dhe në përpunimin e mishit dhe qumështit”.