{"id":166373,"date":"2017-10-09T17:32:34","date_gmt":"2017-10-09T15:32:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.albinfo.ch\/ka-jete-edhe-pas-lenies-se-duhanit\/"},"modified":"2017-10-09T17:32:34","modified_gmt":"2017-10-09T15:32:34","slug":"ka-jete-edhe-pas-lenies-se-duhanit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/ka-jete-edhe-pas-lenies-se-duhanit\/","title":{"rendered":"Ka jet\u00eb edhe pas l\u00ebnies s\u00eb duhanit"},"content":{"rendered":"<p>M\u00eb shum\u00eb se gjysma (57%) e njer\u00ebzve n\u00eb Zvic\u00ebr q\u00eb tymosin rregullisht duhanin, kan\u00eb d\u00ebshir\u00eb q\u00eb ta braktisin at\u00eb. P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur k\u00ebt\u00eb mas\u00eb njer\u00ebzish n\u00eb synimin e tyre, dhe si preventiv\u00eb p\u00ebr duhanxhinjt\u00eb e rinj potencial\u00eb, para dy vitesh, Zyra Federale p\u00ebr Sh\u00ebndet\u00ebsi \u00a0(BAG) n\u00eb bashk\u00ebveprim me organizata t\u00eb ndryshme joqeveritare kishte inicuar fushat\u00ebn \u201cSmokefree\u201d me sloganin \u201cUn\u00eb jam m\u00eb i fort\u00eb\u201d. Fushata kishte p\u00ebr q\u00ebllim t`ua forcoj\u00eb motivimin k\u00ebtyre njer\u00ebzve duke i mb\u00ebshtetur n\u00eb synimin e tyre, pasi q\u00eb shanset p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb duhanin jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha kur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kan\u00eb mb\u00ebshtetje profesionale. Po ashtu fushata i kishte v\u00ebn\u00eb vetes p\u00ebr q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb afirmoj\u00eb imazhin pozitiv t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie pa duhan. Dihet se me ligjin e hyr\u00eb n\u00eb fuqi n\u00eb vitin 2010 p\u00ebr mbrojtje nga duhanpirja pasive, numri i njer\u00ebzve q\u00eb i jan\u00eb n\u00ebnshtruar pirjes pasive t\u00eb duhanit ka r\u00ebn\u00eb nga 35% sa ishte n\u00eb vitin 2002, n\u00eb 6% n\u00eb vitin 2013. N\u00eb periudh\u00ebn 2001-2013 n\u00eb popullat\u00ebn zvicerane ishte zvog\u00ebluar edhe p\u00ebrqindja e atyre q\u00eb konsumojn\u00eb duhanin, nga 33% n\u00eb 25%. Nga viti 2008 kjo p\u00ebrqindje ka stagnuar.<\/p>\n<p><strong>9000 veta n\u00eb vit vdesin n\u00eb Zvic\u00ebr nga pasojat e duhanit<\/strong><\/p>\n<p>Konsumimi i duhanit vazhdon t\u00eb jet\u00eb shkaktari m\u00eb i shpesht\u00eb i vdekjeve t\u00eb parakohshme n\u00eb Zvic\u00ebr. P\u00ebr \u00e7do vit vdesin 9000 veta si pasoj\u00eb e var\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre nga nikotina.<\/p>\n<p>Fushata \u201cSmokefree\u201d ka si imazh t\u00eb saj cigaren e thyer. Me sloganin \u201cUn\u00eb jam m\u00eb i fort\u00eb\u201d, fushata \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpunuar n\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb n\u00eb mes t\u00eb OJQ-ve, kantoneve dhe BAG. Kostoja e fushat\u00ebs \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb 9 milion\u00eb franga p\u00ebr kat\u00ebr vjet sa duhej t\u00eb zgjaste ajo (viti 2014 ishte si vit parap\u00ebrgatitor). Kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb e e pap\u00ebrfillshme n\u00eb krahasim me d\u00ebmet prej rreth 5 miliard\u00eb frangash q\u00eb i shkakton duhanpirja. Financimi i fushat\u00ebs b\u00ebhet nga fondi p\u00ebr parandalim t\u00eb duhanit (TPF).<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha evaluimet q\u00eb i jan\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebsaj fushate kan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se ajo n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe ka p\u00ebrmbushur objektivat e saj. Shumica e madhe e t\u00eb anketuarve thon\u00eb se e kan\u00eb ndjekur dhe i kan\u00eb t\u00eb njohur imazhet me t\u00eb cilat ajo \u00ebsht\u00eb prezantuar. Po ashtu, n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb fushat\u00ebs Smokefree \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe nj\u00eb votim publik p\u00ebr filmin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb me tem\u00eb l\u00ebnien e duhanit, i cili ka ngjallur interesim t\u00eb madh. N\u00eb nj\u00eb konkurrenc\u00eb t\u00eb fort\u00eb me filma apo videoklipe t\u00eb realizuara nga artist\u00eb zviceran\u00eb jan\u00eb zgjedhur 17 si m\u00eb t\u00eb mir\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb huajt, m\u00eb t\u00eb prekur se vend\u00ebsit<\/strong><\/p>\n<p>Popullata me prejardhje t\u00eb huaj \u00ebsht\u00eb tradicionalisht m\u00eb e lidhur p\u00ebr duhanin se popullata vend\u00ebse. Te komunitetet si ato me prejardhje nga Ballkani dhe nga Turqia, shkalla e duihanpir\u00ebsve \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e lart\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00e7do fushat\u00eb q\u00eb nd\u00ebrmerret p\u00ebr luftimin e var\u00ebsis\u00eb nga duhani, n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr ka edhe k\u00ebto komunitete.<\/p>\n<p>Nj\u00eb projekt n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim \u00ebsht\u00eb edhe ai p\u00ebr parandalimin transkulturor dhe p\u00ebr promovim t\u00eb sh\u00ebndetit (Transpraev). \u00a0Projekti niset nga fakti se m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e popullat\u00ebs zvicerane e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb njer\u00ebzit me prejardhje t\u00eb huaj. Duke qen\u00eb se as t\u00eb huajt nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb ndonj\u00eb grup homogjen, edhe shprehit\u00eb e tyre n\u00eb lidhje me sh\u00ebndetin dhe rreziqet n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, jan\u00eb t\u00eb shum\u00ebllojshme.<\/p>\n<p>Ky projekt ka grumbulluar njohuri lidhur me dy faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb rrezikut p\u00ebr sh\u00ebndetin: duhanin dhe alkoolin n\u00eb raport me popullat\u00ebn me prejardhje t\u00eb huaj. K\u00ebto informacione u lihen n\u00eb dispozicion ekspert\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebs dhe organizatave, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata\/ato t`i p\u00ebrdorin p\u00ebr nj\u00eb parandalim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe p\u00ebr promovimin e sh\u00ebndetit p\u00ebr njer\u00ebzit me sfond migrimi.<\/p>\n<p><strong>Ja se si lihet duhani<\/strong><\/p>\n<p>Krahas fushat\u00ebs Smokefree, n\u00eb Zvic\u00ebr jan\u00eb zhvilluar edhe projekte tjera t\u00eb pavarura me synim sensibilizimin e popullat\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e var\u00ebsis\u00eb nga duhani. Nj\u00eb projekt i till\u00eb, i orientuar nga komunitetet e huaja, mes tjerash nga komuniteti i k\u00ebtush\u00ebm shqiptar q\u00eb \u00ebsht\u00eb duke u zhvilluar me sukses, \u00ebsht\u00eb ai \u201cJeto pa duhan\u201d. Kurset n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe i kan\u00eb udh\u00ebhequr Ibish Neziri dhe Lendita Alidema- Kokallari. P\u00ebrmes kurseve intensive, \u00ebsht\u00eb arritur q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i duhanpir\u00ebsve ta braktisin k\u00ebt\u00eb shprehi t\u00eb d\u00ebmshme. Shaip Graj\u00e7evci dhe Fatmire Nallbani jan\u00eb disa prej tyre.<\/p>\n<figure id=\"attachment_165170\" aria-describedby=\"caption-attachment-165170\" style=\"width: 629px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fatmire-nallbani.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-165170\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fatmire-nallbani.jpg\" alt=\"\" width=\"629\" height=\"590\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fatmire-nallbani.jpg 718w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fatmire-nallbani-300x282.jpg 300w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fatmire-nallbani-422x396.jpg 422w\" sizes=\"auto, (max-width: 629px) 100vw, 629px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-165170\" class=\"wp-caption-text\">Fatmire Nallbani<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>M\u00eb n\u00eb fund, jetojn\u00eb pa duhan<\/strong><\/p>\n<p>Ja \u00e7far\u00eb thot\u00eb p\u00ebr albinfo.ch Shaip Graj\u00e7evci: \u201cUn\u00eb edhe p\u00ebrpara kam provuar ta l\u00eb duhanin, por sa her\u00eb kam th\u00ebn\u00eb se do ta l\u00eb, kam tymosur edhe m\u00eb shum\u00eb. P\u00ebrmes kursit jam p\u00ebrgatitur m\u00eb shum\u00eb psikikisht p\u00ebr ta l\u00ebn\u00eb duhanin. Kjo p\u00ebrgaditje m\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb edhe sot kat\u00ebr muaj pas kursit t\u00eb vazhdoj t\u00eb refuzimin e duhanit\u201d, thot\u00eb Graj\u00e7evci. \u201cSigurisht, leht\u00eb nuk ka qen\u00eb, por jo e pamundur. Kur njeriu vendos, at\u00ebher\u00eb edhe mund t\u00eb arrij\u00eb gjith\u00e7ka. Asgj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e pamundur! Sqarimet p\u00ebr d\u00ebmin q\u00eb ia shkakton duhani njeriut fotografit\u00eb, matja e CO2_shit, t\u00eb gjitha k\u00ebto kan\u00eb qen\u00eb faktor\u00eb q\u00eb kan\u00eb pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Matja e CO2-shit dhe krahasimi me t\u00eb tjer\u00ebt e ka pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm psikik\u201d, thot\u00eb ve\u00e7 tjerash Graj\u00e7evci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_165171\" aria-describedby=\"caption-attachment-165171\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-165171 size-large\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci-1024x724.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"453\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci-300x212.jpg 300w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci-768x543.jpg 768w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci-560x396.jpg 560w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/graiqevci.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-165171\" class=\"wp-caption-text\">Shaip Graj\u00e7evci<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nd\u00ebrsa rasti i Fatmire Nallbanit nga Winterthuri duket t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb pak m\u00eb i leht\u00eb. \u201cUn\u00eb kam tymosur her\u00eb pas here. Ndonj\u00ebher\u00eb isha e irrituar, kisha nervoz\u00eb apo edhe ndonj\u00eb problem q\u00eb p\u00ebr momentin m\u00eb dukej \u201ci pazgjidhsh\u00ebm\u201d, prandaj nj\u00eb cigare m\u00eb b\u00ebhej\u00a0thjesht \u201cnj\u00eb qet\u00ebsues\u201d, q\u00eb n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve nuk p\u00ebrfundonte me nj\u00eb. Mund\u00ebsia q\u00eb mu ofrua p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb kursin pa pages\u00eb p\u00ebr l\u00ebnien e duhanit, p\u00ebr mua ishte nj\u00eb rast i mir\u00eb q\u00eb ta merrja mb\u00ebshtetjen e duhur p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga ky rreth vicioz pashprese dhe mb\u00ebshtetjeje n\u00eb cigare. P\u00ebrve\u00e7 informatave teorike p\u00ebr d\u00ebmet q\u00eb shkakton duhani, m\u00ebsuam edhe p\u00ebr d\u00ebmet q\u00eb i p\u00ebson rrethi i tymos\u00ebsve. K\u00ebshillat e udh\u00ebheq\u00ebses s\u00eb kursit m\u00eb vet\u00ebdijesuan p\u00ebr pasojat e tymosjes dhe m\u00eb \u00e7uan n\u00eb b\u00ebrjen e hapit vendimtar, l\u00ebnien e duhanit\u201d, thot\u00eb Fatmire Nallbani.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-165172 size-large\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729.jpg 1024w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729-210x141.jpg 210w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238448729-587x392.jpg 587w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.smokefree.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/150218_SMOKEFREE_albanisch_sqip.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-165173 size-large\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238452805-716x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"915\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238452805.jpg 716w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238452805-210x300.jpg 210w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smokefree-238452805-277x396.jpg 277w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.smokefree.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/150218_SMOKEFREE_albanisch_sqip.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-165175\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free-1024x767.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"479\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free-1024x767.png 1024w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free-300x225.png 300w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free-768x576.png 768w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free-528x396.png 528w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/smok-free.png 2043w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.smokefree.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/150218_SMOKEFREE_albanisch_sqip.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-165242\" src=\"http:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/antonio.png\" alt=\"\" width=\"622\" height=\"731\" srcset=\"https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/antonio.png 708w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/antonio-255x300.png 255w, https:\/\/www.albinfo.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/antonio-337x396.png 337w\" sizes=\"auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zyra Federale p\u00ebr Sh\u00ebndet\u00ebsi\u00a0 (BAG) n\u00eb bashk\u00ebveprim me organizata t\u00eb ndryshme joqeveritare drejton fushat\u00ebn \u201cSmokefree\u201d me sloganin \u201cUn\u00eb jam m\u00eb i fort\u00eb\u201d. Fushata synon t`ua forcoj\u00eb duhanxhinjve motivimin p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb duhanin<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1133,1412,2015],"tags":[],"vendi":[],"content_country":[],"class_list":["post-166373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-e-diaspora-de","category-newsletter-de","category-newsletter-media-de"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=166373"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166373\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=166373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=166373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=166373"},{"taxonomy":"vendi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/vendi?post=166373"},{"taxonomy":"content_country","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albinfo.ch\/de\/wp-json\/wp\/v2\/content_country?post=166373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}