A po i vë në shënjestër administrata Trump “Migros” dhe “Coop”?

Një artikull i publikuar së fundmi nga Tages-Anzeiger ngriti pretendimin se administrata e ish-presidentit amerikan Donald Trump po synon zinxhirët zviceranë të shitjes me pakicë, Migros dhe Coop. Ky pohim bazohet në një raport të ri të Departamentit të Tregtisë së Shteteve të Bashkuara mbi barrierat globale tregtare.

Gazetari ekonomik i SRF-së, Damian Rast, ka analizuar raportin e titulluar “Foreign Trade Barriers Report”, duke nxjerrë në pah pikat kryesore.

Si përmenden Migros dhe Coop?

Raporti nuk i përmend drejtpërdrejt Migros dhe Coop, as nuk i akuzon në mënyrë të qartë. Megjithatë, ai i referohet dominimit të dy shitësve kryesorë në Zvicër—një aludim i qartë për këto dy kompani.

Ky dominim paraqitet si një nga faktorët që vështirëson hyrjen e furnizuesve të huaj në tregun zviceran.

Pse ky dominim shihet si problematik nga SHBA?

Raporti, i cili përmban mbi 500 faqe, i kushton vetëm një fjali kësaj çështjeje, duke lënë hapësirë për interpretim. Sipas këtij interpretimi, SHBA beson se Migros dhe Coop mund të përdorin fuqinë e tyre në treg për të kufizuar qasjen e produkteve amerikane në Zvicër.

Pika kryesore e mosmarrëveshjes lidhet me sektorin e bujqësisë: prodhuesit amerikanë, përfshirë edhe ata të produkteve organike, përballen me kufizime në hyrjen në treg. Kjo kritikë nuk është e re, pasi bujqësia ka qenë prej kohësh një temë e ndjeshme në marrëdhëniet mes dy vendeve dhe ka ndikuar në dështimin e një marrëveshjeje për tregti të lirë gjatë dy dekadave të fundit.

Si funksionojnë tarifat doganore në Zvicër?

Disa produkte mund të importohen lirshëm, pasi nuk prodhohen ose prodhohen shumë pak në Zvicër—si specat, fiqtë apo qiqrat.

Ndërsa për produkte të tjera, si frutat dhe perimet sezonale (p.sh. luleshtrydhet), zbatohet një sistem kompleks kuotash. Ky sistem synon të mbrojë bujqësinë vendase, duke garantuar njëkohësisht furnizimin e tregut.

Në praktikë, kjo nënkupton se në periudha të caktuara prodhuesit e huaj nuk mund të eksportojnë në Zvicër, për shkak të tarifave të larta doganore.

A janë të justifikuara kritikat ndaj proteksionizmit zviceran?

Nga këndvështrimi amerikan, këto kritika janë pjesërisht të kuptueshme, pasi SHBA dhe vende të tjera kërkojnë akses më të madh në tregun zviceran. Megjithatë, hapësira e manovrimit për Zvicrën mbetet e kufizuar.

Ky proteksionizëm pasqyron vullnetin e qytetarëve: shumica e popullsisë dëshiron të ruajë bujqësinë vendase dhe të sigurojë një nivel të caktuar vetë-mjaftueshmërie.

Gjithashtu, ekziston një besim i fortë tek produktet zvicerane, për të cilat konsumatorët janë të gatshëm të paguajnë më shumë, si përmes çmimeve më të larta ashtu edhe përmes mbështetjes publike për bujqësinë.

Reagimet e Migros dhe Coop

Të kontaktuara nga SRF, të dy kompanitë kanë hedhur poshtë kritikat e raportit amerikan.

Migros thekson se sektori i shitjes me pakicë në Zvicër është “më konkurrues se kurrë” dhe se rreth 80% e produkteve ushqimore që ofron vijnë nga prodhimi vendas, në përputhje me kërkesën e konsumatorëve. Sipas saj, standardet organike zbatohen njësoj për të gjithë furnizuesit.

Edhe Coop nënvizon konkurrencën e fortë në tregun zviceran dhe rëndësinë që klientët i kushtojnë origjinës vendase të produkteve.

---