Çfarë po bëjnë vendet evropiane për të mbajtur kostot e karburantit të ulëta?

Lufta në Lindjen e Mesme ka shkaktuar paqëndrueshmëri të tregut të energjisë në të gjithë globin, duke i detyruar qeveritë në Evropë të ndërhyjnë dhe të mbajnë të ulëta kostot e karburantit për konsumatorët.

Me luftën në Lindjen e Mesme që përmbys gjeopolitikën dhe rrit çmimet e gazit dhe karburantit, konsumatorët po e paguajnë gjithnjë e më shumë çmimin në pompa.

Përballë pasigurisë, komisioneri i energjisë i BE-së, Dan Jorgensen, u ka kërkuar shteteve anëtare të ndihmojnë konsumatorët dhe bizneset duke ulur kostot e energjisë në çdo mënyrë që munden.

“Nëse jeni në gjendje të ulni taksat mbi energjinë, veçanërisht mbi energjinë elektrike, ekziston një potencial i madh” për të ndihmuar në uljen e faturave, tha Jorgensen në një konferencë shtypi në Parlamentin e BE-së në Strasburg kohët e fundit.

Me konsumatorët që paguajnë çmimin për paqëndrueshmërinë e tregut, disa qeveri në të gjithë Evropën kanë ndërhyrë për të provuar të mbajnë të ulëta kostot në mënyra të ndryshme.

Pra, çfarë po bëjnë vendet evropiane për të mbajtur të ulëta kostot e karburantit?

Spanja

Qeveria spanjolle ka qenë ndër më proaktivet në energji në kontinent, jo vetëm me tronditjet e tregut të shkaktuara nga lufta e Iranit, por edhe pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia në periudhën pas pandemisë.

Qeveria e majtë e Sánchez ka ndërmarrë një sërë masash, duke përfshirë uljen e TVSH-së për benzinën dhe karburantin, për të ulur çmimet e pompave deri në 0.30 €/litër, që i bie afërsisht 20 € për rezervuar për makinën mesatare.

Janë vënë në dispozicion edhe subvencione shtesë prej 0.2 € për litër karburant për operatorët e transportit, fermerët, blegtorët dhe peshkatarët, së bashku me taksa më të ulëta të energjisë elektrike.

Gjermania

Deputetët gjermanë kanë dhënë dritën jeshile rregullave të reja të çmimeve të karburantit për të zbutur rritjet e çmimeve, si dhe për të sjellë më shumë transparencë dhe parashikueshmëri në çmimet e pompave në vend.

Sipas rregullit të ri, stacionet e benzinës mund të rrisin çmimet vetëm një herë në ditë në një kohë të paracaktuar, raporton thelocal.

Ndryshimet ende kërkojnë miratimin e Bundesratit, por nëse dhoma e lartë i miraton, rregullat e reja do të hyjnë në fuqi deri në prill dhe do të zbatohen për një vit para shqyrtimit, transmeton albinfo.ch.

Qeveria ka njoftuar gjithashtu plane për të liruar pjesë të rezervave strategjike të naftës së Gjermanisë si pjesë e një veprimi të koordinuar me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë, megjithëse zyrtarët paralajmërojnë se kjo nuk ka gjasa të ketë një efekt të dukshëm në stacionet gjermane të benzinës.

Franca

E përballur me frikën e mungesës së naftës, qeveria franceze ka autorizuar përkohësisht shitjen e karburantit që nuk i plotëson standardet e zakonshme dhe gjithashtu ka dërguar inspektorë tatimorë për të bërë kontrolle në stacionet e karburantit, me dhjetëra të gjobitur për praktika abuzive çmimesh.

Pas një takimi midis qeverisë dhe shpërndarësve të karburantit, gjigandi francez i naftës TotalEnergies ra dakord të ngrijë çmimet në 1.99 € për benzinën dhe 2.09 € për naftën deri në fund të muajit.

Qeveria gjithashtu ka autorizuar disa masa të kufizuara për të lehtësuar presionin mbi shoferët, kryesisht të synuara nga bizneset, por thotë se është “shumë herët” për të diskutuar masa si ulja e taksës mbi karburantin ose ofrimi i ndihmës financiare për familjet me të ardhura të ulëta për t’i ndihmuar ata të përballen me koston në rritje të drejtimit të automjetit.

Transportuesit thonë se masat nuk janë të mjaftueshme dhe kanë njoftuar protesta dhe bllokime rrugësh, duke filluar nga e shtuna.

Norvegjia

Storting (Parlamenti i Norvegjisë) votoi më 26 mars për të hequr taksën e përdorimit të rrugëve (veibruksavgift) për benzinën dhe naftën nga 1 prilli deri më 1 shtator.

Taksa rrugore aktualisht është 3.77 krona për litër për benzinën dhe 2.28 krona për litër për naftën. Meqenëse TVSH-ja prej 25% e Norvegjisë zbatohet përveç taksës rrugore, heqja e saj eliminon edhe TVSH-në e ngarkuar mbi të.

Në praktikë, shoferët e benzinës duhet të shohin uljen e çmimeve me rreth 5 krona për litër, ndërsa shoferët e naftës me rreth 3 krona për litër.

Për benzinën, një ulje e taksës prej 3.77 krona plus një ulje e TVSH-së prej 0.94 krona rezulton në një ulje prej afërsisht 4.71 krona për litër.

Për naftën, një ulje e taksës prej 2.28 krona dhe një ulje e TVSH-së prej 0.57 krona e ulin çmimin me rreth 2.85 krona për litër.

Austria

Qeveria e Austrisë ka rënë dakord për një paketë masash të përkohshme që synojnë kufizimin e rritjeve të mëtejshme të çmimeve të benzinës dhe naftës dhe sigurimin që as shteti dhe as kompanitë e energjisë të mos përfitojnë në mënyrë disproporcionale, ndërsa konsumatorët përballen me çmime shumë më të larta.

Pjesa e parë e paketës është një ulje e taksave. Qeveria tha se taksa e naftës minerale për benzinën dhe naftën fillimisht do të ulet me 5 cent për litër.

Pastaj, ekziston një mekanizëm ligjor që i lejon qeverisë të kufizojë fitimet operative në të gjithë zinxhirin e vlerës kur ekziston një krizë. Të marra së bashku, koalicioni tha se lehtësimi duhet të arrijë në rreth 10 cent për litër. Koalicioni tha se kjo mund të nënkuptojë rreth 5 euro për një mbushje mesatare të rezervuarit.

Italia

Qeveria e Italisë miratoi një dekret emergjence që ul akcizat për karburantin me rreth 25 cent për litër, sipas një njoftimi nga Kryeministrja Giorgia Meloni.

Grupi i konsumatorëve Codacons llogarit se ulja aktuale në pompë, përfshirë TVSH-në, do të jetë më afër 30 centëve – një kursim prej rreth 15 eurosh për një rezervuar 50 litrash, i mjaftueshëm për ta rikthyer naftën në nivelet afërsisht para konfliktit.

Për të siguruar që kompanitë t’ua kalojnë kursimet konsumatorëve, Guardia di Finanza e Italisë ka nisur kontrolle pasi organi mbikëqyrës i çmimeve zbuloi pompa që ende nuk i kishin ulur çmimet.

Kompanitë e naftës duhet gjithashtu të raportojnë çmimet e rekomanduara çdo ditë në ministri ose të përballen me gjoba prej 0.1 përqind të xhiros.

Suedia

Qeveria suedeze dhe Demokratët e Suedisë po propozojnë uljen e taksave mbi benzinën dhe naftën në dritën e rritjes marramendëse të çmimeve të energjisë.

Propozimi është që të ulet përkohësisht taksa mbi benzinën dhe naftën në buxhet, me ndryshimin që hyn në fuqi më 1 maj dhe zgjat deri në fund të shtatorit. Ulja e taksave do të kushtojë 1.5 miliardë korona.

Ata po propozojnë gjithashtu një subvencion të ri për energjinë elektrike dhe gazin, i cili do të kushtojë 2.4 miliardë korona, dhe do të rimbursojë familjet për kostot e larta të shkaktuara në janar dhe shkurt të këtij viti.

---