Cyrih vs Bazel: Pse dy qytetet zvicerane janë rivalë të ashpër

Banorët e huaj mund të mos e kuptojnë se ekziston një rivalitet i gjatë – madje disa thonë armiqësi – midis dy qyteteve të mëdha gjermanishtfolëse të Zvicrës, Cyrihut dhe Bazelit, ku secili pohon epërsinë e tij ndaj tjetrit. Pra, për çfarë bëhet fjalë?

Kohët e fundit, kompania e transportit publik të Bazelit (BVB), e cila po përballet me mungesa të stafit, shpalli pozicione vakante, duke thënë se kompania do të punësonte edhe aplikantë nga Cyrihu, nëse nuk do të gjendeshin kandidatë vendas. Kjo mund të tingëllojë disi nënçmuese, megjithëse BVB këmbënguli se referimi në Cyrih kishte për qëllim më shumë si një koment pa fjalë sesa një gërmim i drejtpërdrejtë. Kompania duhej ta cilësonte vërejtjen, sepse në një vend që ka shmangur prej kohësh konfliktet dhe mosmarrëveshjet, Cyrihu dhe Bazeli nuk janë aspak neutralë ndaj njëri-tjetrit.

Ndërsa rivaliteti midis dy qyteteve nuk është i ri, pak njerëz e dinë se si dhe kur filloi ky mospëlqim.

Të paktën një pjesë e arsyes mund të gjurmohet në vitet midis 1535 dhe 1547, kur çdo qytet këmbënguli që përkthimi i tij i Biblës ishte më i mirë, duke gjeneruar, siç thekson një dokument historik, “fërkime dhe intriga” midis “më shumë studiues të njohur të Cyrihut dhe Bazelit”.

Megjithatë, nuk ka gjasa që kjo përleshje e shekullit të 16-të të ketë vazhduar deri më sot, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Një shpjegim më i besueshëm, duke pasur parasysh mbështetjen e zjarrtë të çdo qyteti për ekipin e tij të futbollit, është se futbolli, jo përkthimet e Biblës, nisi mosmarrëveshjen.

Në vitet 1960, rivaliteti midis FC Basel dhe FC Cyrihu u bë sepse ato ishin dy skuadrat kryesore që luftuan për kampionatin.

Fërkimi erdhi në krye – fjalë për fjalë – në vitin 2006, kur tifozët e FC Basel sulmuan homologët e tyre të FC Cyrihut, pas fitores së këtij të fundit.

Të dyja palët vazhduan të godasin njëra-tjetrën, duke shkaktuar lëndime nga të dyja palët, në një ngjarje që hyri në historinë e sportit zviceran si “Incidenti i huliganit të Bazelit”.

Megjithatë, me kalimin e kohës, rivaliteti midis skuadrave u përhap nga futbolli edhe në aspekte të tjera të jetës.

Edhe sot e kësaj dite, nëse i pyet banorët e Cyrihut se çfarë mendojnë për Bazelin, ata do t’ju thonë se është një qytet provincial i modës së vjetër. Nga ana tjetër, vendasit në Bazel do të thonë se njerëzit në Cyrih janë arrogantë.

A është i justifikuar ky rivalitet?

Ne nuk mund të kontrollojmë se çfarë mendojnë njerëzit për njëri-tjetrin, por duke parë faktet objektive, Cyrihu dhe Bazel duket se kanë shumë të përbashkëta.

Këto janë disa ngjashmëri:

Ata janë të dy qytete të mëdha (sipas standardeve zvicerane), të vendosura në pjesën veriore, zvicerane-gjermane të Zvicrës.

Ato janë të dyja qendra të mëdha industriale: Cyrihu një central elektrik financiar dhe Bazeli një qendër farmaceutike.

Ata të dy kanë një komunitet të madh ndërkombëtar: 32 përqind e popullsisë është e huaj në Cyrih dhe 36.6 përqind në Bazel.

Dhe po, të dy kanë klube futbolli.

Megjithatë, ka edhe disa dallime – megjithatë asnjëra prej tyre nuk e justifikon rivalitetin.

Thuhet, për shembull, se banorët e Bazelit janë më të qetë se sa homologët e tyre më të fortë të Cyrihut.

Por ndryshimi kryesor qëndron në koston e jetesës, me Cyrihun që është më i shtrenjti nga të dyja.

---