Qumështi pluhur i kontaminuar: a ka pasivitet tek autoritetet zvicerane?

Raste të fëmijëve të sëmurë janë raportuar pas tërheqjes nga tregu të formulave për foshnja në disa vende evropiane. Megjithatë, në Zvicër, autoritetet janë kritikuar për mungesë veprimi në këtë çështje.

Sipas RTS, në Zvicër nuk është raportuar asnjë rast i konfirmuar i foshnjave të sëmura si pasojë e konsumimit të qumështit të kontaminuar, ndërsa asnjë analizë e mostrave fekale të fëmijëve me simptoma nuk është kryer. Kjo situatë e bën të vështirë përcaktimin e përgjegjësisë së prodhuesve.

Alarm në mbarë Evropën

Në të gjithë Evropën, prindërit janë të shqetësuar. Midis muajve dhjetor dhe shkurt, disa marka të njohura – përfshirë Nestlé, Hochdorf Swiss Nutrition dhe Danone – tërhoqën nga tregu produkte të qumështit pluhur për foshnja.

Shkaku ishte kontaminimi me një toksinë të quajtur cereulide, e cila mund të shkaktojë diarre, të vjella dhe në raste të rënda edhe komplikime fatale.

Nestlé ishte kompania e parë që ngriti alarmin. Ajo zbuloi toksinën në produktet e saj dhe gjurmoi burimin: një vaj i prodhuar nga një nënkontraktor kinez, i cili furnizonte edhe kompani të tjera të mëdha.

Megjithëse deri më 10 dhjetor produktet ishin tërhequr në 16 vende evropiane, në Zvicër autoritetet nuk kryen kontrolle të pavarura dhe u mbështetën vetëm në informacionin e dhënë nga kompania.

Vetëm më 5 janar nisën tërheqjet e para edhe në Zvicër, duke prekur marka si BEBA, Alfamino, Aptamil, Babybio dhe Bimbosan.

Mungesë e të dhënave të besueshme

Më 15 shkurt, zëvendësdrejtori i Zyrës Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Veterinarinë (FSVO), Michael Beer, premtoi një hetim dhe paralajmëroi sanksione për kompanitë që nuk kishin vepruar me kohë.

Megjithatë, problemi kryesor është se në Zvicër nuk ekziston detyrim për raportimin e rasteve të dyshuara të helmimit nga kjo toksinë. Si pasojë, mjekët pediatër apo spitalet nuk janë të detyruar të njoftojnë autoritetet kur përballen me raste të tilla.

RTS ka mësuar se një spital në kantonin Jura kishte trajtuar foshnja me diarre që kishin konsumuar qumësht potencialisht të kontaminuar, por këto raste nuk u raportuan.

Në total, autoritetet kanë dijeni vetëm për 34 raste në të gjithë vendin, prej të cilave 29 janë raportuar nga vetë prindërit. Vetëm tre raste janë raportuar nga profesionistë shëndetësorë dhe dy nga autoritetet kantonale.

Hetime të pamjaftueshme

Pas këtyre raportimeve, autoritetet mblodhën vetëm 23 kuti qumështi pluhur nga familjet, pasi shumica e prindërve kishin ndjekur udhëzimet për t’i kthyer produktet në dyqane.

Nga 12 mostra të analizuara, tetë rezultuan të kontaminuara me cereulide (të gjitha nga marka Aptamil e Danone), ndërsa dy prej tyre tejkalonin kufijtë e lejuar nga Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA).

Megjithatë, ndryshe nga vende si Franca dhe Belgjika, Zvicra nuk ka kryer analiza të mostrave fekale të foshnjave të sëmura. Kjo e bën shumë të vështirë vërtetimin e lidhjes mes simptomave dhe produkteve të kontaminuara.

Reagim i vonuar dhe i kufizuar

Në Zvicër, siguria ushqimore mbikëqyret nga FSVO, ndërsa shëndeti publik është përgjegjësi e Zyrës Federale të Shëndetit Publik (OFSP).

OFSP nuk e konsideroi situatën si mjaft serioze për të kërkuar analiza të gjera, duke e cilësuar atë si një helmim ushqimor me simptoma zakonisht të lehta dhe afatshkurtra.

Vetëm më 11 shkurt, autoritetet u dërguan një njoftim mjekëve kantonalë, duke sugjeruar mundësinë e analizave – dhe atë vetëm për rastet më të rënda.

Një tjetër pengesë ishte mungesa e kapaciteteve laboratorike në Zvicër. Për këtë arsye, analizat duhej të kryheshin në një laborator në Belgjikë, me kosto rreth 730 euro për analizë.

Mungesë koordinimi

Ekspertët theksojnë se mungoi bashkëpunimi ndërmjet institucioneve përgjegjëse. Nuk pati një strategji të përbashkët për analizimin e qumështit dhe mostrave biologjike, çka ka kufizuar seriozisht hetimin.

Zvicra mbetet një “kuti e zezë” në këtë skandal. Nuk dihet sa fëmijë kanë konsumuar qumësht të kontaminuar dhe sa prej tyre janë sëmurë.

Si pasojë, ekziston një probabilitet i lartë që përgjegjësia e prodhuesve të mos përcaktohet kurrë.

---