Lajme
Rreziku i padukshëm në pluhurin e imët po nënvlerësohet, tregon një studim i universitetit të Bazelit
Sipas një studimi nga Universiteti i Bazelit, matjet aktuale nënvlerësojnë ndjeshëm sasinë e substancave të dëmshme për shëndetin që përmban pluhuri i imët.
Njerëzit që thithin ajër të ndotur për vite të tëra janë në rrezik më të lartë për t’u prekur nga shumë sëmundje serioze. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) vlerëson se rreth 6.7 milionë vdekje ndodhin çdo vit si pasojë e ekspozimit të rritur ndaj pluhurit të imët.
Përshkallëzimi i rrezikut
Disa komponime jashtëzakonisht reaktive dyshohen si shkaktarë të kësaj problematike, shkruan Universiteti i Bazelit. Këto substanca mund të reagojnë në rrugët e frymëmarrjes me biomolekula, duke shkaktuar dëmtime që mund të çojnë në reaksione inflamatore dhe pasoja serioze në të gjithë trupin, transmeton albinfo.ch.
Matjet janë të ngadalta
Studimi tregon se komponentët e dëmshëm avullojnë brenda disa minutave ose orëve, por matjet aktuale analizojnë grimcat pas disa ditësh apo javësh. Këtë problem e ka adresuar një metodë e re e zhvilluar nga ekipi i studiuesve, e cila mat pluhurin e imët brenda disa sekondash.
Me këtë metodë, grimcat e ajrit përthyhen në një lëng, ku vihen në kontakt me substanca kimike të ndryshme. Këto reagime prodhojnë sinjale fluoreshente, të cilat mund të maten. Rezultatet tregojnë se 60% deri në 99% e radikalëve të oksigjenit zhduken brenda pak minutave ose orëve.
Grimcat mikroskopike dhe ndikimi në shëndet
Përbërja kimike e këtyre grimcave është shumë e ndërlikuar, pasi ato burojnë nga burime të ndryshme antropogjene dhe natyrore. Studimet vazhdojnë për të kuptuar se cilat grimca shkaktojnë reagime dhe sëmundje afatgjata në trup.
Nga problemet kronike të frymëmarrjes deri te sëmundjet kardiovaskulare, diabeti dhe dementia, ndikimi i ndotjes së ajrit është i madh dhe serioz.
Të tjera nga Lajme
E-Diaspora
-
Gjermani
Lionela Jakaj në finalen e “The Voice Kids”, 14-vjeçarja shqiptare synon fitoren në Gjermani Finalja e madhe zhvillohet të premten më 3 prill në ora 20:15, ku fituesi do të... -
Suedi
Muaji i Frankofonisë në Stokholm shënohet me aktivitete kulturore nga Ambasada e Kosovës -
Bern
Nxënësit e klasës së nëntë në Ostermundigen nisin diplomën “Qyteti i rrënjëve të mia” -
Ambasada e Kosovës në Austri njofton për pushimet gjatë festave zyrtare në prill 2026 -
Filharmonia e Kosovës debuton me sukses në Berlin
Jeta në Zvicër
-
Banorët në Bazel ankohen për akomodimin e azilkërkuesve Akomodimi për azilkërkuesit në Kleinhüningen, Bazel, ka shkaktuar kritika. Banorët kanë shprehur shqetësimet e tyre pranë... -
Funksioni i ri i SBB shkakton konfuzion te udhëtarët -
Rrezik i shtuar nga ortekët në Zvicër gjatë Pashkëve -
Lufta në Lindjen e Mesme ndryshon destinacionet e pushimeve për turistët zviceranë -
Zvicra rishqyrton kërkesën për riatdhesimin e një luftëtari të ISIS-it











