A është jeta më e ndërlikuar në kantonet dygjuhëshe të Zvicrës?

Shumica e kantoneve zvicerane i përkasin rajoneve gjuhësore gjermane, franceze ose italiane. Por ka edhe disa ku fliten dy gjuhë kombëtare. A mund të ndërlikohen gjërat?

Është befasuese për shumë të huaj që një vend i vogël si Zvicra ka katër gjuhë kombëtare: gjermanisht (në fakt gjermanisht zvicerane), italisht, frëngjisht dhe romanisht, megjithëse kjo e fundit flitet vetëm nga rreth 60,000 njerëz në Graubünden, shkruan TheLocal, përcjell albinfo.ch.

Sikur e gjithë kjo të mos ishte mjaft e ndërlikuar, tre nga 26 kantonet janë zyrtarisht dygjuhësh dhe një është tregjuhësh.

Frëngjishtja dhe gjermanishtja fliten në kantonet e Bernës, Friburgut dhe Valais.

Në Graubünden fliten tre gjuhë: gjermanisht, romanisht dhe italisht, në varësi të afërsisë me rajonet gjuhësore fqinje.

Të dhënat demografike tregojnë se shumica e njerëzve në Bernë (81 për qind) flasin gjermanisht, me përjashtim të zonës së quajtur Jura bernois, e cila është frëngjisht-folëse.

Popullsia e Friburgut është kryesisht frëngjishtfolës (63 për qind), ku gjermanishtja është e përhapur në pjesën lindore të kantonit, që ndryshon emrin në Freiburg.

Në Valais, 63 për qind e banorëve flasin frëngjisht dhe gjermanisht flitet në rajonet malore, ku Valais bëhet Wallis.

Për dikë që nuk është mësuar me diversitetin gjuhësor të Zvicrës, e gjithë kjo mund të duket e ndërlikuar dhe konfuze.

Por për zviceranët, gjithçka është një çështje e natyrshme, është mënyra se si është krijuar vendi dhe askush nuk e vë në dyshim ose nuk shqetësohet prej saj.

Deputetët dhe zyrtarët publikë në kantonet dygjuhëshe komunikojnë në gjuhën zyrtare të zgjedhjes së tyre, që do të thotë se ata duhet të flasin rrjedhshëm të dyja për t’u zgjedhur.

Në administratën publike dhe biznesin zyrtar, gjuha e rrethit ka përparësi, megjithëse të dyja mund të përdoren në mënyrë të ndërsjellë.

Në realitet, konfliktet për gjuhët (ose për shumë gjëra të tjera, për këtë çështje) nuk janë aspak të zakonshme në Zvicër.

Për shumë banorë të huaj, aftësia për vetëm një gjuhë është shpesh e vështirë; të zotërosh dy do të ishte e vështirë, por mos u shqetësoni: duhet të mësoni gjuhën që flitet në pjesën e kantonit ku jetoni.

Nëse po pyesni veten se cila gjuhë do të kërkohet për të aplikuar për shtetësinë zvicerane, pasi kandidatët për natyralizim duhet të demonstrojnë aftësi të të folurit të nivelit A2 (fillore) dhe B1 (të ndërmjetme). Ky është niveli i përcaktuar në Kornizën e Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët.

Do t’ju duhet të demonstroni aftësi vetëm në një nga gjuhët zyrtare të kantonit tuaj.

---