Cyrih: Autoritetet angazhohen për zhurma dhe aroma për të luftuar derrat e egër

Autoritetet e Cyrihut, përveç gjuetisë, po përqendrohen në masa të reja parandaluese kundër dëmeve të shkaktuara nga ungulat në bujqësi

Popullata e derrave të egër në Zvicër është vazhdimisht në rritje dhe afërsisht 30,000 ekzemplarë të pranishëm në vend shkaktojnë dëme gjithnjë e më të mëdha në bujqësi.

Disa kantone përpiqen ta zgjidhin problemin kryesisht përmes një intensifikimi të gjuetisë. Një qasje që në disa raste nuk dha efektet e dëshiruara. Prandaj, Kantoni i Cyrihut po kërkon rrugë të reja: përveç një gjuetie më të synuar, ai përqendrohet në masat parandaluese në fushën e bujqësisë.

Me sistemin e ri të menaxhimit të derrave, Zyra e Gjuetisë së Cyrihut përqendrohet në tre shtylla: gjueti e synuar, kompensim vjetor prej rreth 350,000 frangash për dëmet në bujqësi dhe masa parandaluese.

Autoritetet mbështesin fermerët në blerjen e sistemeve të mbrojtjes. Vitin e kaluar u ndanë 200,000 franga për këtë qëllim. Përveç gardheve të elektrizuara për të mbrojtur fushat, përdoren substanca me erë të fortë, të dizajnuara për të mbajtur larg derrat e egër. Por e ashtuquajtura “ofertë frikësuese” mund të jetë gjithashtu e dobishme, një sistem i lëvizshëm altoparlantësh që përhap tinguj të të shtënave dhe zhurma të tjera në fusha për të terrorizuar ungulat. Për të gjitha këto masa, Kantoni paguan 250,000 franga shtesë.

“Përvoja jonë në dekadat e fundit ka treguar se gjuetia intensive vetëm nuk është e mjaftueshme për të përmbajtur dëmin”, thotë Sandro Stoller, një bashkëpunëtor shkencor i Zyrës së Gjuetisë dhe përgjegjës për menaxhimin e derrave të egër.

Për sa kohë që kafshët kanë qasje shumë të lehtë në burimet e ushqimit në fusha, popullata vazhdon të rritet me shpejtësi, me ritme deri në 300% në vit.

Autoritetet po përqendrohen gjithashtu në therjen parandaluese direkt në fusha, raporton RSI, transmeton albinfo.ch. “Ne gjuajmë derra të egër sa më shumë që të jetë e mundur vetëm në fusha, dhe jo në pyje”, shpjegon Stoller. Në këtë mënyrë, kafshët shumë të adaptueshme mësojnë shpejt se duhet të shmangin fushat, ndërsa pylli mbetet një vend i sigurt për t’u strehuar.

Gjuetarë si Sebastian Wittwer kujdesen për këtë detyrë. Në zonën e gjuetisë së komunës Dorf të Cyrihut, ai del disa herë në javë në kërkim të derrave të egër. Raportet e fermerëve e ndihmojnë atë të identifikojë zonat ku kafshët janë më aktive. Falë një autorizimi të posaçëm, ajo mund të gjuajë me një vëzhgues nate. Zyra e Gjuetisë shpreson kështu për një aktivitet gjuetie më efikas dhe të synuar.

“Ne përpiqemi t’i godasim kafshët e reja dhe t’i lëmë të jetojnë ato më të vjetrat, të cilat luajnë një rol kryesor”, shpjegon Wittwer. Në fakt, këto të fundit janë “kujtesa” e kopesë dhe sigurojnë që, pas therjes në fusha, derrat e tjerë të egër të mbeten në pyje dhe të shmangin zonat e kultivuara sa më shumë që të jetë e mundur.

Kjo strategji, deri më tani, duket se funksionon. Ndërsa në zona të tjera gjuetie me një prani të ngjashme të derrave të egër ka dëme prej më shumë se 30,000 frangash, në rajonin e Dorf dëmi është përmbajtur në rreth 7,000 franga.

Tani Zyra e Gjuetisë është e angazhuar që edhe gjuetarët në zona të tjera të kantonit ta miratojnë këtë strategji, shpjegon Sandro Stoller. “Nëse mund ta zvogëlojmë dëmin në bujqësi me një popullsi të ngjashme të derrave të egër, atëherë të gjithë do të jenë të kënaqur”.

Sistemi i ri i menaxhimit për derrat e egër të Cyrihut shoqërohet me monitorim shkencor. Të dhëna konkrete mbi efektivitetin e masave duhet të jenë të disponueshme brenda pak vitesh. Nëse qasja e re do të provonte të ishte e vlefshme, ajo mund të bëhej edhe një model për kantonet e tjera.

---