Duisburg: Flaka Haliti krijon instalacion spektakolar në Muzeun Lehmbruck

Haliti transformon mbetjet e kampeve ushtarake të braktisura të KFOR-it, në skulptura shumëngjyrëshe: në robotë që duket se po kënaqen në përtaci

Ekspozita e re në serinë e 21-të të Skulpturave në Muzeun Lehmbruck në Duisburg ka shumë për të ofruar: Strukturat e çelikut dhe aluminit, të cilat mbyllin panelet e qelqit nga një ish-hangar ushtarak i KFOR-it (Forca e Kosovës), janë 2.88 metra të larta, transmeton albinfo.ch.

Panelet e qelqit janë të gjitha të shënuara nga rrezet e diellit. Të ndriçuara nga prapa, këto dritare duhet t’i japin instalacionit një pamje pothuajse fantazmë, veçanërisht në errësirë. Hapësira e ekspozitës është Salla Veriore me panelet e saj të qelqit më shumë se shtatë metra të larta, shkruan nrz.de. Kjo krijon një lidhje midis muzeut dhe publikut.

Vepra është krijim nga Flaka Halitit, e cila vjen nga Kosova. Dhe ajo që e bën instalacionin edhe më të pazakontë është fakti se artistja e ka ndërtuar atë instalacion pikërisht aty, në hapësirat e Muzeut Lehmbruck.

“Kur pashë për herë të parë hapësirën ku ndodhet tani ekspozita ime, mbeta vërtet pa fjalë”, thotë artistja. “Dritaret, parku, arkitektura. Nuk kam parë kurrë një muze më të hapur për audiencën e tij se ky”.

Vizita e muzeut vazhdon edhe gjatë krijimit të instalacionit

Tri ose katër javë më parë, vlerëson drejtoresha e muzeut, Söke Dinkla, Haliti e përfundoi punën e saj në Muzeun e Duisburgut. Çdo stelë u dorëzua në pjesë individuale. “Nuk e kemi parë kurrë më parë muzeun të bëhet studio”, thotë Dinkla. Ishte gjithashtu një përvojë shumë e veçantë për stafin tjetër të muzeut, veçanërisht për faktin sepse vizitorët vazhdonin ta përdorin hapësirën, edhe gjatë krijimit të instalacionit.

Por vizitorët janë gjithsesi një pjesë integrale e punës së Flaka Halitit: Duke rregulluar stelat, artistja krijoi një hapësirë ​​bosh në mes të dhomës – dhe kjo, gjithashtu, është shumë e pazakontë. Kjo i bën vizitorët që të lëvizin nëpër të pjesë të vetë ekspozitës. “Fillimisht pyesja veten nëse do të mbetej kështu”, thotë Dinkla, duke qeshur. Asnjë artist tjetër nuk kishte guxuar ta bënte këtë më parë. Haliti ka një prirje për hapësirat ndërmjetëse. “Dhe ajo e vë në skenë këtë ndërmjetëse”, shpjegon Dinkla.

Flaka Haliti ka lindur në vitin 1982 në Prishtinë, Kosovë, dhe ka përjetuar luftën atje në vitet 1990. Kjo përvojë i dha formë si asaj ashtu edhe punës së saj. Në vitin 2015, ajo fitoi njohje në Bienalen e Venedikut, ku kuroi pavijonin e Kosovës. Më parë ajo ka ekspozuar në Galerinë Kombëtare të Kosovës, Kunsthaus Hamburg, Çukrana në Lubjanë dhe mumok (Muzeu i Artit Modern) në Vjenë.

Nën titullin “Skulptura 21”, Muzeu Lehmbruck ka prezantuar ekspozita të skulpturës bashkëkohore me radhë që nga viti 2014, me rastin e 50-vjetorit të muzeut.

Ekspozita qëndron e hapur deri më 8 mars.

Flaka Haliti: Loja me të kundërtat

“Një temë që Haliti eksploron vazhdimisht është kontrasti: e njohura dhe e panjohura, e vjetra dhe e reja, teknologjike dhe e krijuar nga njeriu. Kjo vlen edhe për robotët e saj. Ata janë krijuar nga materiale të shpëtuara nga kampet ushtarake të braktisura të KFOR-it. Kështu, ata mbajnë një barrë të rëndë dhe një sasi të madhe historie brenda tyre, dhe për këtë arsye janë edhe më të gjalla. Ata shkëlqejnë me lehtësi dhe gëzim.

Të dy shtrihen në dysheme, duke mos kryer asnjë detyrë. Njëri është rehatuar me shpinë, duke i mbështetur këmbët në mur, ndërsa tjetri shtrihet përmbys, duke u dukur sikur po përpëlitet. Përmes këtyre pozicioneve, artistja i humanizon të dy”, thuhet në tekstin e njoftimit që bën muzeu për instalacionin e Flaka Halitit, transmeton albinfo.ch.

“Veprat e Flaka Halitit magjepsin me lehtësinë e tyre dhe me talentin e artistes për t’u dhënë situatave politike një formë poetike. Në instalacionet e saj, të cilat na mbështjellin me të gjitha shqisat tona, Haliti eksploron kuptimet e kufijve, demokracisë dhe lirisë. Flaka Haliti përdor objekte dhe materiale të përditshme që të gjithë i njohim dhe i bashkon ato në forma joshëse dhe elegante. Me humorin e saj karakteristik, ajo i jep formë dhe ndonjëherë edhe një fytyrë të paprekshmes.

Duke filluar nga eksplorimi i përkatësisë dhe identitetit, artistja vendos efektet e zhvendosjes, migrimit dhe izolimit gjeopolitik në qendër të artit të saj. Haliti transformon mbetjet e kampeve ushtarake të braktisura të KFOR-it, nën udhëheqjen e misionit paqeruajtës të NATO-s, në skulptura shumëngjyrëshe: në robotë që duket se po kënaqen në përtaci.

 

---