Emision në SRF mbi rrugën e Kosovës drejt Pavarësisë dhe rolin e Zvicrës

Flasin: Marie-Janine Calic: historiane nga Mynihu, Hamit Zeqiri: Dëshmitar, tani jeton në Zvicër dhe Micheline Calmy-Rey: Ish-Këshilltare Federale

Radioja e transmetuesit publik të Zvicrës, SRF, në një seri emisionesh mbi shpërbërjen e ish Jugosllavisë, ka emetuar sot episodin e tretë, që i kushtohet Kosovës. Autorët e emisionit me këtë rast merren më shumë me përfshirjen e Zvicrës, gjegjësisht komunitetit shqiptar (të Kosovës) në Zvicër në zhvillimet që shënuan historinë e dekadave të fundit të shekullit të kaluar, të Kosovës, shkruan albinfo.ch.

Në këtë episod fjalën e marrin; Marie-Janine Calic: historiane, Universiteti Ludwig Maximilian i Mynihut; Hamit Zeqiri: Dëshmitar bashkëkohor, tani jeton dhe punon në Lucernë dhe Micheline Calmy-Rey: Ish-Këshilltare Federale.

Më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli në mënyrë të njëanshme pavarësinë e saj nga Serbia. Për shumicën e njerëzve në Kosovë, kjo shënoi fundin e një lufte dhjetëvjeçare për pavarësi. Serbia, megjithatë, vazhdoi ta shihte Kosovën si pjesë të territorit të saj.

Hamit Zeqiri dëshmon për fillimet e konfliktit. Ai ishte student i ri kur presidenti serb Slobodan Millosheviç revokoi autonominë e Kosovës, provincës së atëhershme të Serbisë, në vitin 1989. Institucionet e mëparshme kryesisht vetëqeverisëse u vunë nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Beogradit dhe shqiptarët u dëbuan nga jeta publike.

Filloi rezistenca ndaj kësaj shtypjeje. Institucionet paralele u krijuan nën udhëheqjen e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Edhe atëherë, pavarësia ishte qëllimi. Hamit Zeqiri ishte gjithashtu aktiv në këtë kauzë në një forum rinor studentor. Në vitin 1993, ai u arrestua për këtë dhe u dënua me një vit burg, përcjell albinfo.ch. Por Zeqiri arriti të arratisej në Zvicër në të njëzetat e tij të hershme, ku ndërtoi një jetë të re për veten e tij.

Nga këtu, ai ndiqte situatën gjithnjë e më të tensionuar në Kosovë. Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK. Këtu e quajtur “e ashtuquajtura”) u themelua në mesin e viteve 1990. Në dallim nga rezistenca e mëparshme rreptësisht jo e dhunshme, ajo mbështetej në përshkallëzimin ushtarak.

Në vitin 1999, shpërtheu lufta e hapur, në fund të së cilës NATO i shpalli luftë Serbisë. Në korrik 1999, forcat serbe u tërhoqën dhe luftimet përfunduan. Kosova u vu nën administrim ndërkombëtar. Kjo u pasua më në fund nga shpallja e njëanshme e pavarësisë, thuhet tutje në emision.

Zvicra ka luajtur një rol aktiv gjatë gjithë kësaj periudhe. Gjatë viteve 1990, figurat kryesore të UÇK-së ishin të vendosura në Zvicër dhe vepronin prej andej. Fondet janë mbledhur këtu dhe luftëtarët janë rekrutuar brenda diasporës.

Zvicra ishte gjithashtu vendi i parë që avokoi për sqarimin e statusit të Kosovës në OKB, që në vitin 2005. Zvicra e njohu pavarësinë e Kosovës relativisht herët. Ministrja e Jashtme e atëhershme, Micheline Calmy-Rey, shpjegon se çfarë e nxiti këtë politikë të jashtme proaktive…

Emsioni mund të ndiqet në këtë link: https://www.srf.ch/audio/geschichte/jugoslawiens-zerfall-3-3-kosovos-weg-in-die-unabhaengigkeit?id=AUDI20250805_NR_0003

 

---