Evropë: A po kthehet shërbimi i detyrueshëm ushtarak?

Pas rënies së komunizmit dhe përfundimit të Luftës së Ftohtë në Evropë, shumë vende hoqën shërbimin e detyrueshëm ushtarak. Por me luftën në Ukrainë, disa vende po mendojnë ta kthejnë atë, shkruan DW.

Gjatë 20 vjetëve të fundit, nëse jo më herët, shërbimi i detyrueshëm ushtarak është hequr në shumicën e vendeve të kontinentit.

Gjermania e pezulloi shërbimin ushtarak në vitin 2011, por mund ta kthejë atë nëse Bundestagu vendos se ka nevojë për mbrojtje, siç përcaktohet nga Ligji Themelor i vendit, përcjell albinfo.ch.

Nga 29 shtete që janë anëtare të NATO-s, përfshirë Turqinë, vetëm gjashtë kanë mbajtur shërbimin e detyrueshëm ushtarak që nga viti 1993.

Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja kanë pasur ushtri ekskluzivisht profesionale për 50 vjet ose më shumë.

Ukraina dhe Lituania

Menjëherë pas aneksimit të Krimesë më 2014, Ukraina rivendosi shërbimin e detyrueshëm ushtarak për burrat e moshës 18 deri në 26 vjeç.

Lituania e pasoi më 2015 me burra të moshës 18 deri në 25 vjeç. Pasi Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës më 20 shkurt 2022, qeveria miratoi një ligj që i bënte të gjithë meshkujt e aftë fizikisht nga mosha 18 deri në 60 vjeç, potencialisht subjekt i shërbimit të detyrueshëm ushtarak, shkruan DW.

Letonia

Shteti baltik është një nga tre anëtarët e NATO-s, së bashku me Estoninë dhe Finlandën, anëtare e re, që kufizojnë Rusinë. Letonia po planifikon të rifusë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, të cilin dy të tjerët nuk e hoqën kurrë.

Nga viti 2024, të gjithë burrave të moshës 18 deri në 27 vjeç do t’u kërkohet t’i nënshtrohen 11 muajve të trajnimit ushtarak.

Nga viti 2028, 7,500 letonezë do të thirren çdo vit. Sipas NATO-s, ky është i barabartë me numrin total të ushtarëve profesionistë në vend në vitin 2022, përcjell albinfo.ch.

Rumania

Përpjekja e parë për të rivendosur shërbimin e detyrueshëm ushtarak dështoi në vitin 2015, por kryeministri rumun Nicolae Ciuca, një gjeneral në pension, foli përsëri në favor të tij pranverën e kaluar.

Në një projekt-ligj të zbuluar vitin e kaluar, Ministria rumune e Mbrojtjes mbështet një propozim që të gjithë rumunët e moshës ushtarake që jetojnë jashtë vendit të raportojnë për shërbimin ushtarak brenda 15 ditëve në rast të një mobilizimi të përgjithshëm, shkruan DW.

Holanda dhe Suedia

Ushtria holandeze aktualisht ka një mungesë prej 9,000 ushtarësh dhe qeveria po shqyrton rritjen e numrit përmes shërbimit të detyrueshëm ushtarak, siç ka bërë Suedia që nga viti 2018.

Vendi më i madh i Skandinavisë hoqi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2010, por e rifuti atë sepse nuk kishte mjaft vullnetarë të regjistruar.

Tani, të gjithë 18-vjeçarët duhet të paraqiten në detyrë, por vetëm një pjesë e vogël rekrutohen për shërbimin aktual ushtarak, gjë që është edhe në Norvegji, përcjell albinfo.ch.

Norvegjia dhe Danimarka

Që nga viti 2016, të gjithë 18-vjeçarët në Norvegji, burra dhe gra, duhet të paraqiten për shërbimin ushtarak. Por vetëm rreth 9,000 nga 60,000 kandidatët vjetorë thirren për 19 muaj shërbim.

Sipas burimeve zyrtare, shërbimi ushtarak ka një nivel prestigji të ngjashëm me kualifikimet e arsimit të lartë për shkak të procesit të rreptë të përzgjedhjes.

Danimarka ka gjithashtu shërbimin e detyrueshëm ushtarak, por ka mjaft vullnetarë për të përmbushur kërkesat, shkruan DW.

Franca

Franca aktualisht po debaton për shërbimin e detyrueshëm ushtarak. Presidenti Emmanuel Macron prezantoi Shërbimin Kombëtar Universal në vitin 2019, i cili u mundëson të rinjve të dalin vullnetarë për një muaj dhe t’i shërbejnë vendit të tyre.

Qeveria tani po mendon ta bëjë këtë të detyrueshme për të gjithë shtetasit francezë të moshës 15-17 vjeç, përcjell albinfo.ch.

Gjermania

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka refuzuar propozimin e ministrit të tij të Mbrojtjes, Boris Pistorius, për të futur shërbimin e detyrueshëm ushtarak. Megjithatë, ka thirrje për një debat kombëtar për këtë çështje nga i gjithë spektri politik.

Komisionerja e Bundestagut për ushtrinë, Eva Högl, e cila është gjithashtu nga socialdemokratët në pushtet si Scholz dhe Pistorius, sugjeroi së fundmi që të diskutohej një vit i detyrueshëm shërbimi në institucionet ushtarake ose civile.

Ajo tha gjithashtu se pjesëtarët e ushtrisë duhet të flasin për punën e tyre në shkolla, shkruan DW.

---