Gjermani: Rritje e punёs “nё tё zezёn”

(KEYSTONE/Jean-Christophe Bott)

Gjermania, ekonomia më e madhe e Evropës, po përballet me një fenomen në rritje: puna e padeklaruar apo ajo që njihet si “ekonomia hije” është shtrirë në mbi 11% të produktit të brendshëm bruto (PBB), duke arritur vlerën prej 482 miliardë eurosh në vitin 2024. Ky nivel është më i larti në gati një dekadë, sipas studimeve të ekspertit të tregut të punës, Friedrich Schneider nga Universiteti Johannes Kepler në Linz, Austri, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Parashikimet për vitin 2025 janë edhe më shqetësuese, me një rritje prej 6.1%, duke çuar vlerën totale të ekonomisë së padeklaruar në 511 miliardë euro. Schneider e përshkruan këtë aktivitet ekonomik si ligjor, por të kryer pa pagesën e taksave dhe kontributeve shoqërore. Kjo përfshin shërbime të ndryshme si riparime makinash apo pastrime, që shpesh shmangin rregullat ligjore si pagat minimale apo kufizimet në oraret e punës.

Një nga arsyet kryesore të rritjes së ekonomisë së hije është perceptimi i popullsisë për një barrë tatimore shumë të lartë, e shoqëruar me cilësi të dobët të shërbimeve publike. Schneider vë në dukje se infrastruktura publike në Gjermani, si rrugët dhe shërbimet transportuese, shpesh janë të papërmbushura, duke ulur moralin tatimor të qytetarëve.

“Kjo sjell një lloj ‘rebelimi tatimor’ nga qytetarët e zakonshëm,” thotë Schneider, duke theksuar se shumë individë preferojnë të kryejnë aktivitete jashtë sistemit zyrtar, pa qëllim evazioni masiv tatimor, por si një mënyrë për të shmangur taksat në këmbim të shërbimeve të pakënaqshme, transmeton albinfo.ch.

Sipas Schneider, një barrë e lartë tatimore e shoqëruar me shërbime publike të dobëta nxit këtë trend, ndërsa shtetet që ofrojnë shërbime cilësore e pranojnë më lehtë ngarkesën tatimore.

Ndërsa Gjermania renditet në mesin e vendeve industriale me nivelin e ekonomisë së padeklaruar, vendet si Rumania dhe Greqia regjistrojnë nivele më të larta, respektivisht 30% dhe 22%.

Kjo rritje e ekonomisë së hije paraqet një sfidë të madhe për politikbërësit gjermanë, të cilët duhet të përmirësojnë shërbimet publike dhe të krijojnë një klimë më të drejtë tatimore për të reduktuar këtë fenomen në rritje, transmeton albinfo.ch.