Këshilli Federal synon rritjen e TVSH-së për financimin e ushtrisë dhe sigurisë

Këshilli Federal i Zvicrës ka njoftuar të mërkurën se planifikon të rrisë Tatimin mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) me 0.8 pikë përqindjeje për një periudhë dhjetëvjeçare, me qëllim financimin e ushtrisë dhe forcave të sigurisë. Kjo masë pritet të sjellë rreth 31 miliardë franga zvicerane shtesë. Propozimi zyrtar do të prezantohet në muajin mars.

Ministri i Mbrojtjes, Martin Pfister, paralajmëroi se Zvicra nuk është e përgatitur mjaftueshëm për t’u përballur me një konflikt ndërkombëtar. “Në rast të një konflikti ndërkombëtar, Zvicra mund të bëhet objektiv dhe aktualisht nuk është gati”, deklaroi ai para mediave.

Sipas shefit të ushtrisë, Benedikt Roos, vetëm rreth një e treta e ushtrisë është aktualisht e pajisur në mënyrë adekuate për mbrojtjen e vendit.

Nevojiten fonde shtesë

Qeveria federale thekson se rritja e shpenzimeve të mbrojtjes në 1% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2032 nuk mjafton për të mbuluar të gjitha nevojat e sigurisë. Për këtë arsye, kërkohen të ardhura të reja, pa cenuar buxhetin federal.

Sipas llogaritjeve, rreth 2.2 miliardë franga do të nevojiten në vitin 2028, ndërsa nga 3 deri në 3.6 miliardë franga në vit për periudhën 2029–2038.

Opsionet e tjera përjashtohen

Këshilli Federal ka përjashtuar alternativa të tjera si rritja e kontributeve mbi pagat, taksa të reja, shkurtimi i madhësisë së ushtrisë, lehtësimi i frenës së borxhit apo shkurtime të mëtejshme buxhetore.

“Jemi të vetëdijshëm për ndikimin e kësaj rritjeje tek popullsia, por siguria është kusht i domosdoshëm për lirinë, prosperitetin dhe demokracinë”, u shpreh Pfister. “Pyetja nuk është nga çfarë duhet të mbrohemi, por çfarë duam të mbrojmë.”

Fokus në armatim

Të ardhurat e reja do të derdhen në një fond të posaçëm për armatim, i cili do të financohet gjithashtu nga buxheti i rregullt i mbrojtjes. Ky fond do të përdoret për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të vendit dhe do të ketë të drejtë të marrë hua, me kusht që të gjitha borxhet të shlyhen deri në vitin 2038.

Prioritet do t’u jepet investimeve në armatim, veçanërisht për të mbuluar boshllëqet urgjente në rast të konflikteve hibride ose sulmeve nga distanca – të konsideruara si kërcënimet më të mundshme aktualisht.

Rritje e çmimeve dhe vonesa

Sipas autoriteteve, çmimet e armatimit janë rritur ndjeshëm, deri në 40%, për shkak të inflacionit dhe rritjes së kërkesës globale. Kreu i armatimeve, Urs Loher, paralajmëroi se ka pritje shumëvjeçare dhe se Zvicra nuk është prioritet për prodhuesit ndërkombëtarë.

Kostot shtesë kanë ndikuar edhe në projektin e avionëve luftarakë F-35, çmimi i të cilëve pritet të jetë më i lartë se parashikimet fillestare. Për këtë arsye, Këshilli Federal ka hequr dorë nga blerja e të 36 avionëve të planifikuar fillimisht. Vendimi përfundimtar do të merret në muajt në vijim.

Fjala e fundit i takon popullit

Ministria e Mbrojtjes (DDPS) do të paraqesë projektin për konsultim publik deri në fund të marsit, ndërsa Parlamenti pritet ta shqyrtojë në vjeshtë. Meqë rritja e TVSH-së kërkon ndryshim kushtetues, çështja do t’i nënshtrohet referendumit popullor, me shumë gjasë në verën e vitit 2027. Nëse miratohet, rritja e TVSH-së do të hyjë në fuqi në vitin 2028.

Reagimet politike janë të përziera: partitë e majta, UDC dhe PLR janë kundër, ndërsa Partia e Qendrës e mbështet propozimin. PVL mbetet ende e pavendosur. Megjithatë, ministri Pfister shprehet i bindur se qytetarët zviceranë do ta mbështesin planin.

Nëse miratohet, kjo do të ishte rritja më e madhe e TVSH-së që nga viti 1999.

---