Lajme
Në Alpet zvicerane u zbuluan kërpudhat që “hanë” plastikë
Kjo aftësi, nëse rritet në një shkallë industriale, do të kursejë para dhe energji gjatë riciklimit, thonë shkencëtarët.
Bakteret dhe kërpudhat e zbuluara së fundmi në Alpet zvicerane mund të tresin plastikën e biodegradueshme në temperatura të ulëta.
Kjo aftësi, nëse rritet në një shkallë industriale, do të kursejë para dhe energji gjatë riciklimit, thonë shkencëtarët, raporton swi, përcjell Albinfo.ch.
Mikrobet e gjetura në Alpet e Graubünden dhe në Arktik ishin në gjendje të tresin llojet plastike PUR (poliuretani) dhe PBAT/PLA, sipas një studimi të botuar të mërkurën në revistën Frontiers in Microbiology.
Gjetja, kultivimi dhe bioinxhinieria e organizmave që mund të tresin plastikën jo vetëm që ndihmon në largimin e ndotjes, por tani është edhe një biznes i madh.
Disa mikroorganizma që mund ta bëjnë këtë janë gjetur tashmë, por kur enzimat e tyre që e bëjnë të mundur këtë aplikohen në një shkallë industriale, ato zakonisht punojnë vetëm në temperatura mbi 30°C.
Ngrohja e kërkuar do të thotë që aplikimet industriale mbeten të kushtueshme dhe nuk janë neutrale ndaj karbonit.
Por ekziston një zgjidhje e mundshme: gjetja e mikrobeve të specializuara të përshtatura ndaj të ftohtit, enzimat e të cilëve funksionojnë në temperatura më të ulëta.
Shkencëtarët nga Instituti Federal Zviceran për Kërkimin e Pyjeve, Borës dhe Peizazhit (WSL) e dinin se ku të kërkonin mikroorganizma të tillë: në lartësi të mëdha në Alpet zvicerane ose në rajonet polare.
“Ne tregojmë se takson e ri mikrobial të marrë nga ‘plastisfera’ e tokave alpine dhe arktike ishin në gjendje të shpërbënin plastikën e biodegradueshme në 15°C,” tha autori kryesor Joel Rüthi.
“Këta organizma mund të ndihmojnë në uljen e kostove dhe barrës mjedisore të një procesi riciklimi enzimatik të plastikës”.
Për ta bërë këtë, Rüthi dhe kolegët e tij hulumtues varrosën plastikën në majë të Muot da Barba Peider në luginën Val Lavirun, në Zvicrën lindore dhe në Arktik.
Më vonë, ata morën mostra të organizmave që rriteshin atje në tokë, duke gjetur 19 lloje bakteresh dhe 15 lloje kërpudhash.
Shkencëtarët nga dy institute zvicerane kanë hetuar se çfarë ndodh kur lahen pëlhurat sintetike.
Studiuesit fillimisht lejuan që mikrobet të rriteshin si kultura individuale në laborator në 15°C.
Më pas ata përdorën një sërë testesh për të ekzaminuar shtamet individuale për aftësinë e tyre për të tretur plastikën.
“Disa nga këto baktere dhe kërpudha ishin specie të panjohura më parë,” tha Rüthi. Këto përfshinin dy lloje kërpudhash nga gjinitë Neodevriesia dhe Lachnellula që dhanë rezultatet më të mira në studim.
Ata ishin në gjendje të tresin të gjitha plastikat e testuara, përveç polietilenit, plastika më e prodhuar, e përdorur kryesisht për ambalazhim./Albinfo.ch
E-Diaspora
-
Gjermani
Lionela Jakaj në finalen e “The Voice Kids”, 14-vjeçarja shqiptare synon fitoren në Gjermani Finalja e madhe zhvillohet të premten më 3 prill në ora 20:15, ku fituesi do të... -
Suedi
Muaji i Frankofonisë në Stokholm shënohet me aktivitete kulturore nga Ambasada e Kosovës -
Bern
Nxënësit e klasës së nëntë në Ostermundigen nisin diplomën “Qyteti i rrënjëve të mia” -
Ambasada e Kosovës në Austri njofton për pushimet gjatë festave zyrtare në prill 2026 -
Filharmonia e Kosovës debuton me sukses në Berlin
Jeta në Zvicër
-
Banorët në Bazel ankohen për akomodimin e azilkërkuesve Akomodimi për azilkërkuesit në Kleinhüningen, Bazel, ka shkaktuar kritika. Banorët kanë shprehur shqetësimet e tyre pranë... -
Funksioni i ri i SBB shkakton konfuzion te udhëtarët -
Rrezik i shtuar nga ortekët në Zvicër gjatë Pashkëve -
Lufta në Lindjen e Mesme ndryshon destinacionet e pushimeve për turistët zviceranë -
Zvicra rishqyrton kërkesën për riatdhesimin e një luftëtari të ISIS-it












