Nga pensionet, te kostot e sigurimeve: Çfarë do të votojnë zviceranët më 2024?

Votuesit në Zvicër do të shkojnë në votime katër herë në 2024 – siç bëjnë shumicën e viteve. Cilat çështje kyçe do të jenë në rrezik?

Referendumet janë planifikuar për 3 mars, 9 qershor, 22 shtator dhe 24 nëntor.

Gjatë raundit të parë të referendumeve, më 3 mars, dy çështje të lidhura me pensionin do të jenë në diskutim, transmeton albinfo.ch.

AHV /AVS -13 pension pleqërie

Ky propozim, i krijuar nga partitë e majta dhe sindikatat kërkon pagimin e një pensioni shtesë pleqërie, në të njëjtën masë me pensionin ‘të rregullt’ AHV/AVS që merret çdo muaj.

Kjo do të korrespondonte me një rritje mujore të pensioneve prej 8.33 për qind, e cila, sipas mbështetësve, është një rritje e nevojshme për të kompensuar koston më të lartë të jetesës të nxitur nga inflacioni dhe fuqinë më të ulët blerëse, sipas thelocal.ch.

Parlamenti dhe Këshilli Federal u bëjnë thirrje votuesve të refuzojnë propozimin, duke argumentuar se një rritje e tillë e shpenzimeve publike nuk do të ishte e qëndrueshme financiarisht.

Për sigurimin e pleqërisë së qëndrueshme

Kjo nismë, e udhëhequr nga partia liberal-radikale kërkon rritjen e moshës së pensionit për burrat dhe gratë në 66 vjeç, nga 65 vjeç për burrat dhe 64 për gratë (kjo e fundit do të shkojë në 65 në 2025).

Më tej, mosha e daljes në pension do të lidhet me jetëgjatësinë mesatare – domethënë, do të rritet automatikisht nëse rritet jetëgjatësia.

Këshilli Federal dhe parlamenti rekomandojnë refuzimin e kësaj mase sepse bazimi i moshës së pensionit në jetëgjatësinë e popullsisë nuk merr parasysh çështjet sociale ose situatën në tregun e punës.

Iniciativa e ndihmës premium

Kostoja e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor është rritur ndjeshëm me kalimin e viteve, duke tendosur buxhetin e shumë familjeve.

Sipas grupeve të majta, që janë forca shtytëse e kësaj nisme, primet janë më shumë se dyfishuar, ndërsa pagat dhe pensionet nuk kanë ecur me rritjen.

Ata propozojnë që primet të kapen në 10 për qind të të ardhurave të disponueshme. Barra mesatare e primit është aktualisht rreth 8 për qind, por familjet individuale paguajnë dukshëm më shumë në varësi të kantonit dhe sistemit të tij të reduktimit të primit, që mund të jetë deri në 20 për qind të të ardhurave të tyre.

Këshilli Federal dhe parlamenti kërkojnë votat ‘jo’, me arsyetimin se qeveria federale do të duhet të paguajë shumë më tepër për reduktimet e primeve se më parë.

Data për votimin për këtë çështje nuk është caktuar ende, por ka të ngjarë të jetë 9 qershori.

Iniciativa e frenave të kostos

Ky është një tjetër votim i fokusuar në kujdesin shëndetësor.

Referendumi i qendrës kërkon që Këshilli Federal, parlamenti dhe kantonet të ndërhyjnë nëse kostot e kujdesit shëndetësor rriten shumë në krahasim me pagat.

Deputetët rekomandojnë refuzimin e kësaj nisme dhe kanë dalë me një plan të tyren, i cili fokusohet në frenimin e kostove të kujdesit shëndetësor, ndonëse masat e përshkruara tashmë në Aktin e Sigurimeve Shëndetësore.

Data e këtij votimi ende nuk është caktuar.

Po referendumet kantonale dhe komunale?

Për Cyrihun dhe Gjenevën, ne dimë vetëm për ato që do të jenë në votim në 3 mars.

Votuesit e Cyrihut do të peshojnë propozimin e Mythen Park, i cili kërkon që qyteti të krijojë një park publik në zonën nga Mythenquai deri në General-Guisan-Quai.

Këshilli i qytetit rekomandon refuzimin e kësaj nisme sepse për të zbatuar idenë do të duhej të ndërtohej një tunel nën një pjesë të Mythenquais, i cili do të kushtonte 250 milionë franga.

Sipas zyrtarëve të qytetit, kjo do të rezultojë në një marrëdhënie të vështirë midis kostove dhe përfitimeve.

Sa për Gjenevën, votuesit do të duhet të vendosin për projektin e pasurive të patundshme të mbështetur nga qeveria Praille-Acacias-Vernet.

Ajo siguron krijimin e 2,230 njësive të reja të strehimit, një shkollë, ambiente biznesi, dyqane dhe lehtësira të shumta publike.

 

---