Pajisje elektronike zvicerane të gjetura në armët ruse në Ukrainë

Die Patrouille Suisse trainiert mit F-5 Tiger Jets ueber dem Obersee beim Flugplatz Wangen-Lachen, am Dienstag, 2. April 2024 in Wangen. Die Schweizer Armee hat 25 F-5 Tiger im Bestand, wovon aktuell 18 eingesetzt werden. Sie entlasten laut Armasuisse die Flotte der F/A-18 Hornet und dienen der Zieldarstellung, zu Schulungszwecken, als Schleppflugzeug und fuer Testfluege. Rund die Haelfte der F-5 Tiger wird von der Jet-Kunstflugstaffel der Schweizer Luftwaffe, der Patrouille Suisse, fuer Flugvorfuehrungen genutzt. Das Verteidigungsdepartement VBS hat erklaert, mit dem F-5-Betrieb bis Ende 2027 aufzuhoeren. (KEYSTONE/Michael Buholzer)

Një hetim i Tamedia-s ka zbuluar se mbi 320 komponentë elektronikë të prodhuar nga kompani zvicerane janë gjetur në dronë, raketa hipersonike dhe pajisje të tjera ushtarake ruse të përdorura në Ukrainë. Sipas inteligjencës ukrainase, Zvicra renditet e treta në botë për furnizime të tilla teknologjike, pas SHBA-së dhe Kinës.

Në listën prej rreth 5200 komponentësh të analizuar nga Ukraina përmenden tre kompani zvicerane. Ndër to është STMicroelectronics, e cila deklaron se nuk e autorizon përdorimin e produkteve të saj për qëllime ushtarake. Njëra nga kompanitë ka sugjeruar se disa pjesë janë marrë nga pajisje civile, si automjete apo skuterë elektrikë.

SECO pranon se shumë nga këto komponentë eksportohen drejt vendeve të treta si Turqia, Kina, Serbia dhe Kazakistani, të cilat nuk kanë vendosur sanksione kundër Rusisë dhe mund t’i riekspozojnë lirshëm. Shumë prej pjesëve nuk klasifikohen si pajisje me përdorim të dyfishtë, duke e bërë kontrollin më të vështirë.

Reagimet politike janë të ndara. Deputetë nga të Gjelbrit kërkojnë forcim të ligjit për eksportet, ndërsa përfaqësues të SVP-së e konsiderojnë raportimin të njëanshëm dhe kundërshtojnë ndalimin e kompanive zvicerane nga zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit. Disa politikanë paralajmërojnë se ndëshkimi i industrisë vendase do të ishte i dëmshëm, duke kujtuar se bëhet fjalë për komponentë civilë e jo për armë.