Plisi i bardhë, zëri i kombit shqiptar drejt UNESCO-s

Plisi i bardhë drejt UNESCO-s

Në një botë që po ecën me shpejtësi drejt uniformitetit, ku identitetet kulturore shpesh zbehen në emër të globalizimit, plisi i bardhë vazhdon të qëndrojë si një simbol i fortë i identitetit shqiptar. I thjeshtë në formë, por i thellë në kuptim, ai përfaqëson një trashëgimi shekullore që ende jeton, transmeton albinfo.ch.

Plisi, një kapuç prej leshi të bardhë i punuar me dorë, ka shoqëruar shqiptarët ndër shekuj – në gëzime e në beteja, në rite tradicionale dhe në përditshmëri. Sot, ai kërkon më shumë se respekt: kërkon njohjen dhe vlerësimin ndërkombëtar.

Një nismë e fundit përmes një peticioni online u bën thirrje institucioneve përkatëse që plisi i bardhë të përfshihet në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit të UNESCO-s. Kjo nismë nuk është thjesht simbolike, por një reagim i ndërgjegjshëm ndaj rrezikut që trashëgimia kulturore shqiptare të mbetet vetëm në muze, e shkëputur nga jeta reale dhe brezat e rinj.

Plisi nuk është thjesht një veshje tradicionale. I njohur edhe si qeleshe, kësulë apo qylaf në krahina të ndryshme, ai përfaqëson vazhdimësinë historike të shqiptarëve dhe një shenjë të përbashkët identiteti që i ka mbijetuar pushtimeve, ndryshimeve politike dhe modave kalimtare. Në një copë leshi të bardhë është ruajtur një histori rezistence, krenarie dhe përkatësie.

Njohja nga UNESCO nuk do të ishte vetëm një vlerësim ndërkombëtar simbolik. Ajo do të nënkuptonte mbrojtjen e teknikës tradicionale të punimit të plisit, mbështetjen e artizanëve që ende e prodhojnë me dorë, si dhe ringjalljen e interesit për trashëgiminë kulturore shqiptare. Njëkohësisht, do të krijonte mundësi konkrete për zhvillimin e turizmit kulturor dhe promovimin e historisë shqiptare përtej kufijve.

Fakti që peticioni ka mbledhur rreth 4 mijë firma brenda pak ditësh dëshmon qartë se kjo çështje nuk lidhet me nostalgjinë, por me një nevojë reale për ruajtjen e identitetit. Çdo firmë përfaqëson një zë që thotë: kjo trashëgimi na përket dhe nuk duhet të humbasë.

Plisi i bardhë është një urë mes së shkuarës dhe së ardhmes. Ta çojmë drejt UNESCO-s do të thotë ta mbajmë gjallë këtë urë – jo vetëm për ne, por edhe për botën që ka nevojë të njohë historitë e vogla që mbartin identitete të mëdha.

---