Rritet sëmundja e mëlçisë së dhjamosur tek fëmijët: ushqimi i shpejtë dhe përdorimi i gjatë i telefonave rrezikojnë shëndetin

Ekspertët paralajmërojnë se sëmundja e mëlçisë së dhjamosur jo-alkoolike (NAFLD), dikur e përhapur kryesisht tek të rriturit, po shfaqet gjithnjë e më shpesh tek fëmijët dhe adoleshentët. Kjo lidhet ngushtë me zakonet e pashëndetshme ditore, sipas të dhënave nga “ScienceDirect”.

NAFLD shfaqet kur yndyra grumbullohet në qelizat e mëlçisë pa shkaktuar dëmtime nga alkooli. Nëse nuk trajtohet, kjo mund të çojë në inflamacion, fibrozë dhe dëmtime serioze të mëlçisë.

Studiuesit e Spitalit Universitar të Fëmijëve në Ljubljana, Slloveni, raportojnë se rastet e NAFLD tek fëmijët janë rritur dukshëm vitet e fundit, pasqyruese të rritjes së mbipeshës dhe obezitetit tek të rinjtë – dy faktorë kryesorë rreziku.

Shkaqet kryesore që lidhen me rrezikun:

Ushqimi i pasëm: Konsumi i tepërt i ushqimeve të përpunuara, sheqernave dhe pijeve të gazuara favorizon grumbullimin e yndyrës në mëlçi, madje edhe tek fëmijët me peshë normale.

Pesha dhe shpërndarja e yndyrës: Studimet në SHBA tregojnë se fëmijët me më shumë yndyrë abdominale kanë më shumë mundësi për të zhvilluar NAFLD, pavarësisht peshës totale.

Stili i jetës sedentare: Koha e gjatë e kaluar ulur, shpesh para telefonave dhe ekranëve, lidhet me rrezikun për sëmundje metabolike, duke përfshirë NAFLD.

Sëmundja është veçanërisht e rrezikshme sepse shpesh nuk jep simptoma të hershme, duke e bërë të vështirë zbulimin pa kontrolle mjekësore të rregullta. Nëse lëshohet pa trajtim, mund të çojë në diabet tip 2, hipertension dhe dëmtime kronike të mëlçisë.

Këshillat e mjekëve:

Ulni konsumimin e ushqimeve të përpunuara dhe të pijëve të sheqerosura.

Zhvilloni zakone ushqimore të shëndetshme, duke përfshirë fruta, perime dhe proteina të pastra.

Kufizoni kohën para ekranit dhe inkurajoni aktivitet fizik çdo ditë.

Kryeni kontrolle mjekësore të rregullta, sidomos tek fëmijët me predispozita për obezitet ose probleme metabolike.

Ekspertët theksojnë se zakonet e jetesës, jo vetëm dieta, janë thelbësore për parandalimin e sëmundjeve metabolike që prekin mëlçinë dhe sistemin kardiovaskular.

---