Sistemi i Hyrjes/Daljes në BE do të lançohet më 9 prill

BE-ja konfirmon lançimin e ETIAS më 9 prill, duke lejuar fleksibilitet të përkohshëm për të menaxhuar radhët kufitare të verës dhe vonesat në aeroporte.

Komisioni Evropian ka riafirmuar se Sistemi i Hyrjes/Daljes (EES) i BE-së do të zbatohet plotësisht më 9 prill 2026, duke hedhur poshtë raportet se lançimi ishte shtyrë.

Ndërsa të 29 vendet e Shengenit duhet ta zbatojnë sistemin në kufijtë e tyre të jashtëm që nga ajo datë, Komisioni konfirmoi se fleksibiliteti i kufizuar është i integruar në kuadrin ligjor. Shtetet anëtare mund të pezullojnë ose lehtësojnë përkohësisht disa kontrolle të EES për të parandaluar radhët e tepërta kufitare gjatë periudhave të pikut të udhëtimit, veçanërisht gjatë verës.

Zëdhënësi i Komisionit Markus Lammert tha se vendet do të jenë në gjendje të pezullojnë pjesërisht operacionet e EES deri në 90 ditë pas lançimit të plotë, me një zgjatje të mundshme prej 60 ditësh. Dispozita, tashmë e përfshirë në legjislacion, është hartuar për të ndihmuar autoritetet të menaxhojnë mbingarkesën gjatë muajve me trafik të lartë.

EES, i cili filloi zbatimin me faza më 12 tetor 2025, zëvendëson vulosjen e pasaportave për udhëtarët jo-BE me qëndrim të shkurtër me një sistem dixhital që regjistron të dhëna biometrike, duke përfshirë gjurmët e gishtërinjve dhe imazhet e fytyrës. Nga 10 prilli e tutje, përdorimi i tij do të jetë i detyrueshëm në të gjithë Zonën Shengen.

Zbatimi i tij nuk ka qenë pa ndërlikime. Që nga prezantimi i tij, disa aeroporte kanë raportuar probleme teknike dhe kohë më të gjata përpunimi. Sipas Këshillit Ndërkombëtar të Aeroporteve, kohët e përpunimit u rritën deri në 70 përqind në disa vende gjatë periudhave të pikut të udhëtimit për shkak të kontrolleve shtesë biometrike.

Në Spanjë, dështimet teknike në Aeroportin e Gran Canaria thuhet se çuan në keqfunksionime të përsëritura të portave gjatë pushimeve dimërore, duke i detyruar autoritetet të riktheheshin në vulosjen manuale të pasaportave. Portugalia pezulloi përkohësisht operacionet EES në Aeroportin e Lisbonës në dhjetor 2025 pas vonesave të shumta. Oficerë shtesë kufitarë u vendosën në janar për të lehtësuar presionin në pikat e kontrollit.

Zbatimi gjithashtu ka ndryshuar midis vendeve. Ndërsa disa kanë instaluar kioska automatike dhe porta elektronike biometrike, problemet e përputhshmërisë vazhdojnë. Në Francë, portat e njohjes së fytyrës Parafe ende nuk përpunojnë pasaportat e Mbretërisë së Bashkuar ose SHBA-së, me integrimin e plotë që pritet vetëm deri në fund të marsit 2026. Udhëtarët në Spanjë dhe Zvicër kanë raportuar gjithashtu procedura jokonsistente, duke përfshirë kontrolle të përsëritura biometrike.

Pavarësisht raporteve të mëparshme të medias që sugjeronin një vonesë deri në shtator 2026, Komisioni sqaroi se afati i 9 prillit mbetet i pandryshuar. Fleksibiliteti për të pezulluar përkohësisht kontrollet nuk përbën një shtyrje, por është pjesë e dizajnit origjinal ligjor, transmeton albinfo.ch.

Grupet e industrisë mbeten të kujdesshme. ABTA, që përfaqëson agjentët e udhëtimit dhe operatorët turistikë në Mbretërinë e Bashkuar, i ka kërkuar Komisionit të inkurajojë në mënyrë aktive përdorimin e masave të emergjencës gjatë periudhës së ngarkuar të verës, duke paralajmëruar për ndërprerje të mundshme nëse sistemet nuk stabilizohen plotësisht.

Dritarja e fleksibilitetit do të zgjasë deri në 90 ditë pas 9 prillit, me një zgjatje të mundshme prej 60 ditësh, që do të thotë se çdo pezullim i përkohshëm duhet të përfundojë jo më vonë se fillimi i shtatorit 2026.

EES është i ndarë nga, por i lidhur me, Sistemin e ardhshëm Evropian të Informacionit dhe Autorizimit të Udhëtimit (ETIAS), i cili pritet të lançohet më vonë në vitin 2026. ETIAS do t’u kërkojë udhëtarëve jo-BE të përjashtuar nga viza të marrin autorizim para udhëtimit para se të hyjnë në Zonën Shengen.

ÇFARË ËSHTË ETIAS?

Shkurtim për Sistemin Evropian të Informacionit dhe Autorizimit të Udhëtimit, ETIAS është një kërkesë e re udhëtimi për shumë vizitorë që nuk kanë nevojë për vizë, por ende duan të eksplorojnë vendet evropiane brenda Zonës Shengen.

Objektivat kryesore të ETIAS janë:

Rritja e sigurisë së vendeve evropiane
Parandalimi i migrimit të parregullt
Mbështetja e masave të shëndetit publik nëse është e nevojshme
Modernizimi dhe përshpejtimi i kontrolleve kufitare

---