Tërmetet ndër rreziqet më të mëdha me të cilat përballet Zvicra

Probabiliteti i një tërmeti me magnitudë 6 është mesatarisht një herë në 50 deri në 150 vjet diku në Zvicër ose në rajonet fqinje

Më 7 mars 2023, qeveria federale e Zvicrës publikoi vlerësimin e saj të parë sistematik të ndikimit të tërmeteve mbi banorët, ndërtesat dhe infrastrukturën e Zvicrës.

Puna prodhoi modelin e parë të aksesueshëm për publikun dhe më të besueshëm për rrezikun e tërmetit që Zvicra ka pasur.

Sipas statistikave, çdo person në Zvicër do të përjetojë të paktën një tërmet që shkakton dëme serioze gjatë jetës së tij, thanë autorët. Kjo i bën tërmetet ndër rreziqet më të mëdha me të cilat përballet Zvicra, së bashku me pandemitë dhe mungesat e energjisë, shkruajnë mediat zvicerane, përcjell albinfo.ch.

Edhe pse tërmetet ndodhin më rrallë se rreziqet e tjera natyrore, ato mund të shkaktojnë dëme të konsiderueshme. Modeli i rrezikut të tërmetit kombinon informacion të detajuar mbi rrezikun e tërmetit, ndikimin e nëntokës lokale, cenueshmërinë e ndërtesave dhe njerëzit dhe asetet e prekura.

Rreziqet më të mëdha janë në zonat urbane ku infrastruktura dhe popullsia janë në nivelin më të dendur.

Rreziku më i madh i tërmeteve është në qytetet Bazel, Gjenevë, Cyrih, Lucern dhe Bernë, në atë renditje. Megjithëse rreziku i tërmeteve në këto rajone ndryshon, të pesë qytetet kanë, për shkak të madhësisë së tyre, një numër të madh njerëzish dhe asetesh që do të prekeshin nga një tërmet. Përveç kësaj, këto qytete kanë shumë ndërtesa, disa veçanërisht të cenueshme dhe shpesh të vendosura në tokë të butë që përforcon valët sizmike.

Dëmet më të mëdha të ndërtesave nga tërmetet priten në kantonet Bernë, Valais, Cyrih, Vaud dhe Basel-Stadt. Së bashku, këto kantone përbëjnë rreth gjysmën e humbjeve financiare të vlerësuara, përcjell tutje albinfo.ch.

Sipas modelit, gjatë një periudhe prej 100 vjetësh, tërmetet mund të priten të shkaktojnë dëme ekonomike prej 11 deri në 44 miliardë CHF në ndërtesa dhe përmbajtje të tyre. 175,000 do të mbeten të pastrehë në të paktën një bazë afatshkurtër.

Rreziku i tërmetit nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë me kalimin e kohës, por dominohet nga tërmete të rralla, katastrofike që zakonisht ndodhin pa paralajmërim, thuhet në raport.

Për shembull, nëse tërmeti i Bazelit me magnitudë 6,6 ballë i vitit 1356 do të përsëritej, numri i pritshëm i vdekjeve në Zvicër do të ishte rreth 3,000, me dëme të ndërtesave që arrijnë rreth 45 miliardë CHF.

Probabiliteti i një tërmeti me magnitudë 6 është mesatarisht një herë në 50 deri në 150 vjet diku në Zvicër ose në rajonet fqinje.

Çuditërisht për një komb kaq të ekspozuar ndaj tërmeteve, pak shtëpi private janë të siguruara kundër dëmeve nga tërmeti. Shumë rreziqe të tjera si zjarri dhe dëmtimi i motit janë të detyrueshëm në Zvicër. Megjithatë, sigurimi nga tërmeti është fakultativ.

Sipas risiguruesit, Swiss Re, mbi tre të katërtat e ndërtesave private në Zvicër nuk kanë mbulim nga tërmeti. Për shkak se tërmetet janë të rrallë dhe harrohen shpejt, perceptimi i rrezikut publik është i ulët. Sigurimi privat nuk është i shtrenjtë dhe ndoshta ia vlen duke pasur parasysh kostot potencialisht të larta të dëmeve nga tërmeti.

---