Zbatimi i plotë i kontrolleve të reja kufitare të BE-së ka ndërprerje dhe vonesa

Pavarësisht pretendimeve se kontrollet kufitare të Sistemit të ri të Hyrjes/Daljes (EES) të BE-së do të jenë “plotësisht funksionale” deri më 10 prill, shumë aeroporte kanë raportuar ndërprerje dhe disa porte të Kanalit nuk kanë ende teknologjinë për zbatimin e plotë.

Zbatimi i rregullave të reja kufitare të zonës Shengen është goditur nga vonesa dhe ndërprerje, pavarësisht pretendimeve nga Komisioni Evropian se do të jetë “plotësisht funksionale” deri të premten, 10 prill.

E premtja, 10 prill, shënoi atë që BE e përshkroi si një “moment të rëndësishëm historik”, me fjalë të tjera ditën kur sistemi “bëhet plotësisht funksional” në të gjitha kufijtë e jashtëm të vendeve Shengen. Megjithatë, në realitet, EES, i cili parashikon që shtetasit jo-BE/Shengen duhet të japin skanime të fytyrës dhe gjurmë gishtash kur hyjnë në bllok, është larg nga zbatimi 100 për qind.

Që kur filloi të funksionojë në tetor të vitit të kaluar, Komisioni Evropian thotë se 27,000 udhëtarëve u është mohuar hyrja dhe 700 të tjerë janë identifikuar si “kërcënim sigurie” që nga vendosja e plotë e Sistemit të Hyrjeve/Daljeve (EES) të shumëpritur nga BE-ja. Në total janë regjistruar rreth 52 milionë hyrje dhe dalje.

Por linjat ajrore dhe aeroportet kanë ngritur shpesh alarmin për vonesat në kufij dhe e bënë këtë përsëri të premten.

Një deklaratë nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI) që përkon me afatin e 10 prillit, vuri në dukje se “raportet fillestare nga një numër aeroportesh dhe linjash ajrore në të gjithë zonën Shengen konfirmojnë se regjistrimi i detyrueshëm i të gjithë shtetasve të vendeve të treta” ka shkaktuar “kohë pritjeje të pasagjerëve prej 2 deri në 3 orësh në kontrollin kufitar të aeroportit gjatë periudhave të pikut të udhëtimit. Këto vonesa po ndodhin pavarësisht se autoritetet kufitare përdorin gjerësisht masat e pezullimit të pjesshëm, të cilat lejojnë që të dhënat biometrike të mos kapen”.

ACI gjithashtu vuri në dukje “ndërprerje të konsiderueshme të operacioneve të fluturimeve, me pasagjerë që humbasin fluturime dhe vonesa për shkak të kohëzgjatjes së zgjatur të përpunimit kufitar”, transmeton albinfo.ch.

“Për shembull, një fluturim për në Mbretërinë e Bashkuar sot nuk kishte 51 pasagjerë në nisje. Një fluturim tjetër nuk kishte asnjë pasagjerë në bord në kohën e mbylljes së portës, dhe 90 minuta më vonë, 12 pasagjerë ende nuk kishin arritur në portë,” shtoi ajo.

Një tjetër problem kyç me zbatimin e EES është në portet kryesore të Mbretërisë së Bashkuar përtej Kanalit në Dover, Folkestone dhe stacionin ndërkombëtar St Pancras, ku ka posta kufitare të vendosura pranë njëri-tjetrit.

Këtu EES është vendosur vetëm për një përqindje të vogël të pasagjerëve dhe autoritetet portuale dhe kompanitë e udhëtimit ende presin që qeveria franceze të japë dritën jeshile për të zbatuar plotësisht kontrollet e reja.

Siç raportoi më parë The Local, EES është vonuar për pasagjerët që mbërrijnë në Francë me Eurostar, Eurotunnel dhe traget për shkak të një problemi teknologjik.

The Guardian raportoi se Eurostar, shërbimi Le Shuttle i Eurotunnel dhe tragetet përtej Kanalit nuk do t’i zbatojnë rregullat nga 10 prilli për shkak të “vonesave në zhvillimin e teknologjisë së nevojshme nga Franca për të mbledhur dhe përpunuar informacionin biometrik”.

Burimet i thanë gjithashtu The Guardian se autoritetet franceze nuk kanë furnizuar ende pajisjet e nevojshme në Portin e Doverit dhe Eurotunnel.

Kufiri Britani-Francë ka qenë prej kohësh një shqetësim dhe disa pika nisjeje, veçanërisht Porti i Doverit, kanë parë vonesa të gjata që nga Brexit për shkak të kërkesave në rritje për dokumentacion.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian të premten i tha The Local se në vend që të ishte “plotësisht funksional” deri më 10 prill, e premtja shënoi “fillimin e zbatimit të plotë”.

“Jemi të vetëdijshëm se zbatimi mund të ndryshojë nga Shteti Anëtar në Shtet Anëtar,” tha një zëdhënës i Komisionit.

“Ndërsa Komisioni do të vazhdojë të ofrojë mbështetjen e nevojshme, është detyrë e Shteteve Anëtare të sigurojnë zbatimin e duhur të EES në terren.”

“Rrjedhshmëria kufitare duhet të sigurohet gjithashtu nga Shtetet Anëtare duke ofruar burime dhe personel të mjaftueshëm në pikat e kalimit kufitar me trafik të dendur.”

Kontrollet e reja të EES mbledhin të dhëna personale dixhitale të shtetasve të vendeve të treta që udhëtojnë në zonën Shengen dhe zëvendësojnë vulosjen manuale të pasaportave.

Udhëtarët nga vendet jo-anëtare të BE-së, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, duhet të regjistrojnë gjurmët e gishtërinjve dhe imazhet e fytyrës herën e parë që kalojnë një kufi të jashtëm të Shengenit për të hyrë në ndonjë nga 29 vendet e Shengenit (25 shtete anëtare të BE-së plus Islanda, Norvegjia, Zvicra dhe Lihtenshtajni).

U lançua për herë të parë më 12 tetor 2025 dhe sistemi është futur gradualisht, por megjithatë problemet teknologjike kanë penguar zbatimin.

---