Zvicër: Ashpërsohen kushtet për pension të parakohshëm, ndikohen më shumë punëtorët e ndërtimit

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Fondacioni FAR, fondi i pensioneve për industrinë zvicerane të ndërtimit, ka hyrë në një fazë të re shtrëngese financiare, duke detyruar ndryshime të ndjeshme në skemën e pensionimit të parakohshëm për punëtorët e ndërtimit, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Nga 1 korriku 2025, për të përfituar pension të plotë të parakohshëm nga mosha 60 vjeç, punëtorët do të duhet të kenë të paktën 20 vjet kontribute të pandërprera në këtë sektor, një rritje prej 5 vitesh nga kërkesa e mëparshme.

Fondacioni FAR, i themeluar në vitin 2003 si një iniciativë e përbashkët mes sindikatave dhe Federatës Zvicerane të Ndërtuesve Kryesorë, ka qenë një model i pensionimit fleksibil në një sektor të vështirë fizikisht. Deri tani, mbi 30 mijë punëtorë ndërtimi kanë përfituar nga kjo skemë, me pagesa që shkonin deri në 70 për qind të pagës së fundit, duke kushtuar vetëm në vitin 2024 rreth 500 milionë franga zvicerane.

Por presioni financiar është rritur ndjeshëm. Me rritjen e kërkesave për pensione të parakohshme, kryesisht për shkak të daljes në pension të brezit të “baby boomers”, dhe stagnimin e kontributeve, fondi është përballur me mungesë kapitali, transmeton albinfo.ch.

Deri në fund të vitit 2024, kapitali i tij kishte rënë në më pak se 820 milionë franga. Bordi i administratorëve, i përbërë nga përfaqësues të sindikatave dhe ndërtuesve, vendosi të rrisë periudhën e nevojshme të kontributit në përpjekje për të stabilizuar situatën.

Ky vendim po shkakton zemërim dhe pasiguri mes punëtorëve. Reto Baur, një shofer kamioni në një kompani ndërtimi, që priste të përfitonte pension të parakohshëm në fund të korrikut 2025, do të humbasë rreth 1 500 franga në muaj për shkak të mungesës së viteve të nevojshme të kontributit. Ai, si shumë të tjerë, është i shqetësuar nga fakti se nuk është paraparë asnjë marrëveshje kalimtare për raste të tilla, transmeton albinfo.ch.

Sindikatat shprehen të zhgënjyera që nuk arritën të parandalonin zgjatjen e periudhës së kontributit, por theksojnë se të paktën arritën të shmangnin uljen e përgjithshme të pensioneve dhe rritjen e kontributeve. Ndërkohë, Shoqata e Ndërtuesve Kryesorë kishte propozuar shtyrjen e moshës së pensionimit të parakohshëm me disa muaj, një masë që sindikatat e refuzuan.

E ardhmja e FAR-it mbetet e pasigurt. Edhe pse statuti i fondit përmban një dispozitë për trajtimin e rasteve të veçanta në vështirësi, ende nuk dihet nëse ajo do të aplikohet për raste si ai i Reto Baur. Ndërkohë, mijëra punëtorë ndërtimi mund të përballen me pensione më të ulëta në një sistem që dikur u konsiderua simbol i dinjitetit në moshën e tretë për punëtorët e ndërtimit në Zvicër, transmeton albinfo.ch.