Lajme

Zvicêr: Presioni profesional apo ndryshimi social: Kush është përgjegjës për mungesat në punë?

Më shumë se 100,000 punonjës mungojnë çdo ditë në Zvicër, sipas një studimi të publikuar në fund të vitit 2025. Ndërkohë që sindikatat dhe punëdhënësit përpiqen të heqin përgjegjësinë njëri-tjetrit, specialistët theksojnë se mirëqenia mendore është një faktor kyç i mungesave në punë.

Sindikatat kritikojnë kushtet e punës, ndërsa punëdhënësit fajësojnë trendet sociale dhe kulturore. Ata argumentojnë se përkeqësimi i shëndetit të punonjësve nuk është vetëm rezultat i kushteve të punës, por pasqyrim i një trende më të gjerë në shoqëri. Një shembull është rritja e numrit të pensioneve të paaftësisë te të rinjtë, e cila ndodh pavarësisht historikut të tyre të punës. Për më tepër, punëdhënësit theksojnë se mosha mesatare e punonjësve po rritet, gjë që gjithashtu ndikon në mungesa.

Ngarkesa psikologjike në rritje

“Për një kohë të gjatë, arsyeja kryesore e mungesave ishin problemet muskulore dhe skeletale, ndërsa sot, statistikisht, ato lidhen kryesisht me dëmtimet psikologjike dhe ngarkesën mendore që vjen nga puna,” shpjegon Bruno Parent, drejtues i CAS “Puna dhe Shëndeti” në Haute école Arc de gestion, Neuchâtel.

Ai thekson se intensifikimi i punës, shumëllojshmëria profesionale dhe vlerësimet vjetore me objektiva të personalizuar krijojnë një barrë psikologjike të madhe. “Koha e pakët e pushimit është konsumuar nga kjo shumëllojshmëri në punë, gjë që shton ngarkesën mendore të tepërt,” shpjegon ai.

Të rinjtë janë më kritikë

Parent thekson se nuk është e drejtë të thuhet se të rinjtë janë më të brishtë apo më të ndjeshëm ndaj stresit në punë. “A i përballojnë më pak? Nuk është e sigurt. Por kanë pritshmëri të ndryshme dhe nuk pranojnë të ‘thithen’ nga sistemi si gjenerata jonë? Me siguri po,” shpjegon ai.

Sipas tij, të rinjtë kërkojnë fleksibilitet dhe besim nga punëdhënësit dhe nuk janë të gatshëm të pranojnë gjithçka. Ata kuptojnë rëndësinë e ndalimit të punës kur shëndeti profesional rrezikohet, duke e parë këtë si një mënyrë për të mbrojtur veten dhe për të jetuar në harmoni me pritshmëritë e një shoqërie moderne.

Mungesat janë të ndryshme sipas sektorit

Punëdhënësit nënvizojnë gjithashtu se mungesat nuk janë domosdoshmërisht më të shpeshta në sektorët më të prekur nga mungesa e fuqisë punëtore. Sektori publik duket të jetë më i ndikuar.