Zviceranët, në referendum për të vendosur nëse duan të jenë të përgjuar

Nëse zviceranët pranojnë, masat do të monitorohen politikisht dhe zbatimin e tyre do të kontrollojë Gjykata Federale Administrative.

Zviceranët të dielën kanë për të vendosur nëse do të bien dakord që shërbimet sekrete të monitorojnë komunikimet e tyre private. Sipas sondazheve, duket se do të pajtohen me një gjë të tillë, për shkak të rritjes së kërcënimeve terroriste dhe të krimit kibernetik.

Autoritetet zvicerane janë tani në gjendje për të monitoruar informacionet në domenin publik, por propozimi i ri legjislativ prek sferën private dhe në qoftë se sondazhet janë të sakta, do ta mbështesin në mes të 53 dhe 58 për qind të votuesve.

Kështu, shërbimet sekrete do të jenë në gjendje për të ndjekur të gjitha komunikimet ndërkombëtare që kalojnë rrjetin kabllor zviceran, si dhe për të dëgjuar dhe analizuar komunikimet private telefonike edhe në Internet.

Nëse zviceranët pranojnë, masat do të monitorohen politikisht dhe zbatimin e tyre do të kontrollojë Gjykata Federale Administrative.

Ministri zviceran i Mbrojtjes, Guy Parmelin, shpjegoi në një konferencë për shtyp se nuk është fjala për përgjime në masë, por qëllimi i ligjit është për të parandaluar ose monitoruar individët e rrezikshëm, për shembull, në fushën e akteve terroriste.

Ligji ishte miratuar në Parlament në vitin 2015, por Partia e Socialistëve, e Gjelbërve dhe organizata të ndryshme këmbëngulin për një referendum, duke u trembur nga një kontroll i përgjithshëm shtetëror. Kjo është ajo që shkaktoi skandalin e vitit 1989, kur 900 mijë zviceranë mësuan se kanë dosjet në polici me pikëpamjet e tyre politike dhe sindikale.

Pas kësaj afere, përpilimi i dosjeve të policisë është i rregulluar në mënyrë rigoroze dhe më transparente.

Organizatat për të drejtat e njeriut, si Amnesty International, mendon se ligji i ri, nëse miratohet, do të lejojë “masa joproporcionale të përgjimit”.

Të dielën zviceranët do të deklarohen për propozimin që të rritet për 10 për qind sigurimi pensional i pleqërisë, i cili është menduar për të mbuluar koston e nevojave jetike të pensionistëve.

Qeveria është kundër propozimit, sepse kjo do të thotë se ata do të duhet të ndajnë katër miliardë franga zvicerane (3.6 miliardë euro) në vitin 2018. Sondazhet tregojnë se propozimi nuk do të kalojë.