Studim: Përdorimi i telefonit gjatë natës po u “vjedh” gjumin adoleshentëve

(KEYSTONE/Christof Schuerpf)

Një studim i ri shkencor tregon se adoleshentët përdorin mesatarisht mbi 50 minuta telefonat inteligjentë gjatë orëve të natës (22:00–06:00) në ditët e shkollës, ndërsa më shumë se gjysma e tyre janë aktivë në pajisje edhe mes mesnatës dhe orës 04:00.

Studimi, i publikuar në revistën shkencore amerikane “JAMA Pediatrics”, u bazua në të dhënat e rreth 657 adoleshentëve në SHBA me moshë mesatare 15 vjeç. Ai është pjesë e projektit afatgjatë “Zhvillimi i Aftësive Njohëse të Trurit të Adoleshentëve” (ABCD), një nga studimet më të mëdha mbi zhvillimin e trurit dhe shëndetin e fëmijëve në SHBA.

Të dhënat u mblodhën përmes një aplikacioni të instaluar në telefonat e pjesëmarrësve, i cili regjistronte automatikisht përdorimin e ekranit, duke shmangur gabimet e vetëdeklarimit që janë të zakonshme në studime të tilla.

Rezultatet tregojnë se aktiviteti gjatë natës lidhet kryesisht me rrjetet sociale dhe platforma si YouTube, Instagram dhe TikTok. Një pjesë e adoleshentëve përdorin gjithashtu shërbime streaming si Netflix dhe Disney+, si dhe lojëra online si Roblox dhe Clash Royale.

Sipas studiuesve, përfshirë Jason Nagata nga Universiteti i Kalifornisë në San Francisko, ky model përdorimi mund të ndikojë negativisht në gjumin gjatë një faze të rëndësishme të zhvillimit.

Adoleshentët kanë nevojë për 8–10 orë gjumë në natë për zhvillim optimal fizik dhe mendor.

Ekspertët theksojnë se ndikimi nuk lidhet vetëm me kohën e përdorimit të ekranit, por edhe me përmbajtjen stimuluese, e cila mund ta mbajë trurin aktiv dhe të vështirësojë qetësimin para gjumit.

Po ashtu, drita blu e ekraneve mund të ulë prodhimin e melatoninës, hormonit që rregullon ciklin e gjumit.

Studiuesit paralajmërojnë se përdorimi i telefonit gjatë natës mund të sjellë lodhje gjatë ditës, ulje të përqendrimit në shkollë dhe përkeqësim të cilësisë së gjumit në afatgjatë.

Si masa parandaluese rekomandohen: mosmbajtja e telefonit në dhomën e gjumit, fikja e njoftimeve gjatë natës dhe vendosja e kufizimeve për përdorimin e pajisjeve para gjumit.