A ka ligj për qasjen e të miturve në bare dhe klube nate në Zvicër?

Në mungesë të një ligji federal, janë kantonet ato që përcaktojnë moshën minimale për hyrjen në bare dhe klube nate në Zvicër.

Nga 40 personat që humbën jetën në zjarrin në lokalin Le Constellation, gjysma ishin të mitur, ndërsa më të rinjtë ishin vetëm 14 vjeç. Kjo tragjedi ka rihapur debatin mbi qasjen e adoleshentëve në bare dhe klube nate në Zvicër. Por çfarë parashikon ligji për praninë e të rinjve në këto ambiente?

Nuk ka ligj federal, rregullat i caktojnë kantonet

Zvicra nuk ka një ligj federal që rregullon këtë çështje. Çdo kanton ka rregulloret e veta për mbrojtjen e të rinjve, megjithëse dallimet mes kantoneve të Zvicrës frëngjishtfolëse nuk janë shumë të mëdha.

Një moshë kyçe është pothuajse e njëjtë kudo: 16 vjeç. Mbi këtë moshë, hyrja në bare nuk paraqet problem. Nën këtë kufi, të miturit duhet të jenë të shoqëruar nga një i rritur me autoritet prindëror për të hyrë në bar, apo edhe në kafene-restorante gjatë mbrëmjes.

Ora nga e cila zbatohet ky kufizim ndryshon sipas kantonit. Në Valais, ku ndodhi tragjedia, kufiri është vendosur në orën 22:00. Gjeneva dhe Neuchâtel janë më liberalë, duke kërkuar mbikëqyrje nga të rriturit vetëm pas mesnatës. Në Jura, kufiri është ora 21:00, ndërsa në Vaud vetëm 20:00.

Pa dallim mes bareve dhe klubeve të natës në Valais

Këto rregulla vlejnë për bare, kafene dhe restorante, përfshirë edhe lokalin Le Constellation në Crans-Montana. Duhet theksuar se në Valais autoritetet nuk bëjnë dallim mes bareve dhe klubeve të natës, ndryshe nga shumica e kantoneve të tjera. Në shumë raste, ligji është edhe më kufizues për klubet e natës, ku hyrja për të miturit shpesh ndalohet plotësisht.

Sipas ligjit në Valais, 14- dhe 15-vjeçarët që ndodheshin në Crans-Montana duhej të ishin të shoqëruar nga një i rritur i autorizuar, si prindër, kujdestar ligjor apo një person tjetër me autorizim. Nëse kjo ka ndodhur mbrëmjen e 31 dhjetorit, mbetet e paqartë. Prokurorja e Përgjithshme e Valais, Béatrice Pilloud, deklaroi se hetimet do ta sqarojnë këtë çështje.

Përgjegjësia e menaxherëve dhe kontrollet

Sipas ligjit të Valais, është detyrë e menaxherëve të lokaleve të kontrollojnë moshën e klientëve të rinj. Në rast shkeljeje, parashikohen gjoba deri në 50 mijë franga zvicerane, si dhe heqja e lejes së ushtrimit të aktivitetit dhe mbyllja e lokalit.

Megjithatë, në praktikë këto kontrolle mund të anashkalohen. Ekspertë të sigurisë kanë shpjeguar se të miturit ndonjëherë hyjnë të shoqëruar nga një mik sapo madhor, por jo nga një përfaqësues ligjor. Gjithashtu, përdorimi i kartave të rreme studentore nuk është i rrallë.

Në rastin e Le Constellation, një dëshmitar i ri ka deklaruar se ishte e mundur të hyhej në lokal përmes një hyrjeje anësore me derë automatike, duke përdorur një kod PIN, çka lejonte shmangien e kontrolleve në hyrjen kryesore. Hetimet do të përcaktojnë nëse kjo rrugë është përdorur dhe nga sa persona natën e Vitit të Ri.

“Jam befasuar nga mosha e klientëve”

Drejtori i GastroVaud, Gilles Meystre, u shpreh i habitur nga mosha e një pjese të klientëve të lokalit. “Jam vaudois dhe legjislacioni ynë ndryshon nga ai i Valais: nën moshën 16 vjeç, nuk lejohet hyrja pa autorizim prindëror në kantonin Vaud”, tha ai në emisionin Forum.

Ai theksoi se hetimet duhet të përcaktojnë nëse kontrollet në Valais, dhe veçanërisht në Crans-Montana, kanë qenë të mjaftueshme dhe nëse operatori i lokalit ka përmbushur detyrimet ligjore.

Pa përjashtime të veçanta në Valais

Disa kantone parashikojnë përjashtime për ngjarje të veçanta. Në Fribourg, për shembull, prefekti mund të ulë kufirin e moshës për aktivitete të organizuara posaçërisht për adoleshentë në bare apo klube nate. Një dispozitë e tillë nuk ekziston në Valais. Për këtë arsye, më 31 dhjetor nuk ishte dhënë asnjë autorizim i veçantë për lokalin Le Constellation.

---