Çdo i dyti 15-vjeçar në Zvicër ka vështirësi në lexim

Studimi i ri i PISA-s do të publikohet në dhjetor. Por tashmë është e qartë për ekspertët: rreth gjysma e 15-vjeçarëve kanë aftësi të pamjaftueshme leximi. Kjo madje kërcënon demokracinë, paralajmërojnë ata.

“Nëse përqindja e lexuesve shumë të dobët rritet përsëri, ne do të duhet të vëmë në pikëpyetje rrënjësisht mënyrën se si i mësojmë studentët të lexojnë”  tha Afra Sturm, drejtuese e Universitetit të Arsimit në Universitetin e Shkencave të Aplikuara Veri-Perëndimore.

“Edhe Maik Philipp, profesor i didaktikës gjermane në Universitetin e Arsimit të Cyrihut, e thotë kështu: “Gjysma e 15-vjeçarëve në Zvicër sot lexojnë aq keq sa nuk janë mjaftueshëm të përgatitur për jetën e përditshme” përcjell albinfo.ch.

Studimi i fundit i PISA-s kishte treguar tashmë se një në katër 15-vjeçarë nuk ishte në gjendje të kërkonte një tekst të shkurtër për informacion të thjeshtë. Një tremujor tjetër njohu informacionin më të rëndësishëm, por u shpërqendrua ose u acarua aq shpejt nga shqetësime të vogla gjatë leximit, saqë edhe ato dështuan.

“Ajo që mezi mjaftonte në studimin e PISA-s, fatkeqësisht nuk është më e mjaftueshme në realitet”, citohet Philipp në artikull. Sturm e di se periudha e Koronës, në të cilën të rinjve në nevojë nuk iu dha mbështetja e duhur, e ka përkeqësuar problemin.

Zvicra heq dorë nga provimet igloo

Studimi i PISA-s mbulon të rinjtë e moshës 15 vjeç, por deri atëherë është tashmë tepër vonë për financim. I ashtuquajturi Studim Igloo (Igloo for International Primary School Reading Examination), i cili teston aftësitë e leximit të nxënësve të klasës së katërt çdo pesë vjet, mund të sigurojë informacion rreth aftësive të leximit në shkollën e mesme. 60 vende marrin pjesë – por jo Zvicra.

“Do të ishte një avantazh i madh nëse do të dinim se si duken aftësitë e leximit në klasën e katërt”, thotë profesori i didaktikës, Anke Schmitz. “Atëherë mund të ndërhyni në kohë. Fatkeqësisht, kjo vështirë se është e mundur më me gjetjet e PISA-s.” Është alarmante edhe fakti se Zvicra ka mbetur prapa vendeve si Gjermania dhe Suedia në sondazhin e fundit, shkruan 20minuten.

Ekspertët po kërkojnë shpjegime për vështirësinë në rritje të leximit dhe i gjejnë në shtimin e migrimit, rënien e përgjithshme të kënaqësisë së leximit dhe përdorimin e gjerë të tabletave, që sipas studimeve të fundit, ka një ndikim negativ në të kuptuarit e leximit. “Tekstet në ekran lexohen më shpejt dhe më shpejt”, citon NZZ Schmitz.

“Jam thjesh i lodhur”

Dhe, një shpjegim tjetër ka të bëjë me fenomenin “Unë thjesht nuk e di”: gjithnjë e më shumë të rinj besonin se leximi ishte një talent që nuk mund të mësohej.

Është e qartë për shumë njerëz se aftësitë e leximit dhe tekstit janë të rëndësishme për një demokraci funksionale me qytetarë të përgjegjshëm. Aftësitë e leximit dhe ndjeshmëria ndaj manipulimit janë të lidhura ngushtë – një zhvillim veçanërisht shqetësues në një kohë kur gjithnjë e më shumë lajme të rreme, teori konspirative dhe reklama të maskuara si lajme po përhapen në ueb dhe media sociale, përcjell albinfo.ch.