Dhuna në familje: Pse janë të rinjtë më të cenueshëm?

Dhuna në familje po rritet në mënyrë të qëndrueshme në Zvicër, por të rinjtë janë veçanërisht të cenueshëm, duke përbërë 9.2% të rasteve të dhunës në familje. Ky grup është relativisht i paeksperiencë, mungon udhëzimi dhe shpesh injorohet. Kur ata guxojnë të flasin, njerëzit përreth shpesh nënvlerësojnë abuzimin.

Dhuna në familje shfaqet ngadalë, duke u futur fshehtas në marrëdhënie. Të rinjtë nga 15 deri në 24 vjeç janë më të rrezikuar, si Lina* 23 vjeçe, e cila sapo ka përfunduar një marrëdhënie afatgjatë gjatë së cilës ka pësuar dhunë nga partneri i saj. “Ai më kërcënoi me armë, me thikë në fyt,” rrëfeu ajo për programin e lajmeve të RTS në orën 19:30.

Ky burrë e izoloi, duke e ndarë nga të dashurit e saj për të ushtruar kontroll të plotë. Që nga ndarja, Lina ka qenë e detyruar të zhvendoset disa herë për t’i shpëtuar. Janë bërë tre denoncime; dy janë refuzuar, ndërsa një është ende në pritje.

Joana, tani 30 vjeçe, jeton një jetë paqësore me dy fëmijët e saj. Por pothuajse dhjetë vjet më parë ajo takoi burrin që do të bëhej bashkëshorti i saj për katër vjet. “Ajo marrëdhënie ishte vetëm për t’i shërbyer atij,” thotë ajo. “Duhej të zgjohesha për të gatuar për të ose për të pasur marrëdhënie intime.”

Dhuna u intensifikua dhe burri ushtronte kontroll të detyruar mbi të. “Nuk më lejohej të dilja kur doja, madje nuk kisha as telefon,” shpjegon Joana. Kur burri i saj filloi të abuzonte me fëmijët e vegjël, ajo vendosi të largohej. Pavarësisht kërkesave të përsëritura për t’u kthyer, ajo refuzoi. “E dija që nëse do të kthehesha, gjithçka do të përfundonte, sepse kisha kryer mëkatin më të madh: të largohesha,” shpjegon Joana.

Dhuna e normalizuar

Në përvojat e tyre të para romantike, të rinjtë 15-24 vjeç shpesh janë shumë të cenueshëm ndaj marrëdhënieve abuzive. Në këtë moshë, është e vështirë të vendosin kufij dhe të njohin shenjat e hershme të dhunës në familje. Organizata Santana Globally We Care (SGWC) mbështet viktimat e këtij abuzimi dhe thekson se shpesh është më e vështirë për të rinjtë të largohen nga një marrëdhënie toksike.

“Sot ata e monitorojnë njëri-tjetrin përmes telefonave,” thotë Angeles Santana, themeluese e SGWC. Rrjetet sociale ofrojnë një kornizë referimi të shtrembëruar. Pikat e krahasimit për adoleshentët nuk përfaqësojnë realitetin. Për shembull, xhelozia, survejimi dhe kontrolli shpesh romantizohen përmes përmbajtjes që shohin.

Kur disa guxojnë të flasin, fillon një tjetër betejë: të merren seriozisht. Amandine Franzoni dhe Caroline Naudin, psikologe kërkimore në Universitetin e Lozanës, krijuan podcastin “Red Flag” që u jep fjalën gjashtë të rinjve për të ndarë përvojat e tyre me dhunën. Përmes historive të tyre, kuptohet se ata duhet të luftonin për t’u dëgjuar dhe për të ndalur trivializimin e këtyre akteve.

“Ne nënvlerësojmë atë që po kalojnë të rinjtë,” shpjegon Caroline Naudin. Amandine Franzoni shton: “Kur dikush guxon të kërkojë ndihmë, është detyra jonë të veprojmë.” Psikologët, shoqatat dhe organizatat mund të mobilizohen për të ofruar mbështetje për këta të rinj, të cilët shpesh mbeten të padukshëm.

*Emrat e personazheve janë pseudonime.