Dy ngjarje të rralla në qiellin e natës zvicerane më 31 gusht

Foto ilustrim: @Pixabay

Dy ngjarje të rralla astronomike përkojnë në qiellin e natës zvicerane më 31 gusht: superhëna dhe hëna blu, teksa edhe nëse hëna nuk bëhet e kaltër, ngjarja ia vlen të shihet, shkruan Blick, përcjell albinfo.ch.
Hëna nuk është kurrë aq e madhe dhe e ndritshme në qiell sa është në gusht. Nëse e keni humbur super hënën e 1 gushtit, tani keni një mundësi tjetër: Më 31 gusht do të ketë një tjetër hënë të plotë që është edhe më afër tokës.

Të ndodhë një hënë e dytë e plotë në të njëjtin muaj kalendarik është një dukuri e rrallë – fenomeni njihet si hënë blu. Për shkak se cikli hënor zgjat rreth 29.5 ditë, është e mundur që të ketë dy hëna të plota në një muaj kalendarik. Pra, një hënë e plotë në 31 gusht të çdo muaji është gjithmonë një hënë blu. Kjo ngjarje ndodh çdo 2.4 vjet, kështu që ne përjetojmë 41 Hëna Blu në shekull.

Siç mund të sugjerojë emri, hëna nuk do të jetë e kaltër këtë javë por termi ndoshta kthehet në ngjarjet ku hëna në të vërtetë shkëlqeu kaltër – kjo mund të ndodhë pas shpërthimeve vullkanike. Për shembull, pas shpërthimit masiv të Krakatoa në Indonezi në vitin 1883, hëna në fakt u shfaq blu.

Super hënat nuk janë shumë më të mëdha

Për shkak se pamjet e tilla ishin veçanërisht të rralla, thënia “një herë në një hënë të kaltër” u vendos në anglisht, që do të thotë “çdo disa vjet jubilar”. Termi u përdor më pas nga astronomët nga shekulli i 19-të, dhe më vonë termi u përdor gjithashtu në përdorim të përgjithshëm.

Kur hëna është më afër Tokës në orbitën e saj, ajo quhet superhëna. Të enjten hëna është vetëm 357,300 kilometra larg tokës. Mesatarisht, distanca është 363,300 kilometra. Hëna nuk duket veçanërisht më e madhe se zakonisht edhe pse duket rreth 15 për qind më i madh, ky ndryshim nuk mund të shihet as me sy të lirë.
Pra, pse hëna është gjithmonë kaq e madhe në foto? Ka të bëjë me një iluzion optik. Nga njëra anë, objektet në fushën e shikimit si ndërtesat e larta ose kullat e kishave e bëjnë atë të duket më e madhe. Nga ana tjetër, shumë foto të hënës bëhen kur hëna lind – trabanti duket më i madh në horizont sesa larg në qiell.

Më 31 gusht 2023 lindja e hënës mund të shihet në Cyrih në orën 20:42. Pra, kjo do të jetë koha më e mirë për të parë fenomenin e rrallë të Hënës Super Blu.