Prodhimi i Brendshëm Bruto

Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) në Kosovë ndër vite ka shënuar rritje. Nga 5.6 miliardë, sa ka qenë në vitin 2015, tani ka arritur në 11.1 miliardë euro.

Viti 2025 është mbyllur me rritje ekonomike prej 3.9 për qind dhe parashikimet e Bankës Qendrore të Kosovës janë që, këtë vit, kjo shifër të arrijë në 4.1 për qind.

Rritja sipas BQK-së do të mbështetet te konsumi privat, rimëkëmbja graduale e eksportit dhe zbutja e inflacionit.

Rritja ekonomike

Kosova ka shënuar vazhdimisht rritje ekonomike, përveç në vitin 2020 kur u godit nga pandemia COVID-19. Por, ekspertët e ekonomisë vazhdimisht kanë thënë se kjo rritje duhet të jetë në shifra dyshifrore për të ndikuar tek mirëqenia e qytetarëve.

Por, në vitet e fundit – sidomos pas pandemisë COVID-19 në vitin 2020 dhe nisjes të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia më 2022 – shtrenjtimi i produkteve dhe shërbimeve esenciale ishin ndër temat më të përfolur në Kosovë.

Qytetarët shpesh janë ankuar se inflacioni ka ulur fuqinë e tyre blerëse, duke i detyruar shumë prej tyre të heqin dorë nga produkte dhe shërbime, pasi që pagat nuk mjaftojnë për të përballuar të gjitha shpenzimet e nevojshme.

Ndërkohë, zyrtarë të institucioneve të Kosovës kanë theksuar se inflacioni vjen për shkak të varësisë së vazhdueshme të shtetit nga importi i produkteve të huaja.

Inflacioni

Viti 2025 u përmbyll me normë të inflacionit prej 3.9 për qind. Për vitin 2026, Banka Qendrore e Kosovës parashikon që inflacioni të ulet në 3.4 për qind.

Me qëllim zbutjen e inflacionit, Qeveria e Kosovës ka rritur pagat në sektorin publik. Ndërkaq, sektorin privat ka tentuar ta ndihmojë me platformën “Superpuna”, e cila ka nisur në vitin 2023.

Përmes kësaj platforme, Qeveria subvencionon punëdhënësin duke paguar pagën e punëtorit për gjashtë muajt e parë, në vlerë të pagës minimale prej 350 eurosh. Punëdhënësi, pastaj, ka të drejtë ta shtojë vlerën e pagës për punëtorin e angazhuar.

Por, kjo rritje e pagave, sipas ekspertëve të ekonomisë, nuk është përkthyer në përmirësimin e standardit të jetesës se qytetarëve për shkak të inflacionit të lartë.

Paga mesatare bruto

Gjatë këtij viti në Kosovë, punonjësit në sektorin publik i kanë marrë pagat me rritje prej 100 eurosh, që ka kontribuar në rritjen e mëtejshme të pagës mesatare.

Në vitin 2025 numri i të punësuarve ka kaluar mbi 400 mijë, duke vazhduar kështu trendin e rritjes së numrit të punësuar me kontratë formale.

Ndërkaq, në mesin e personave të papunë ka më së shumti gra, të cilat mbajnë barrën më të madhe për kujdesin ndaj familjes dhe fëmijëve.

Numri i vogël i çerdheve, sidomos në zonat rurale, vlerësohet si një ndër faktorët që ka pamundësuar që gratë të futen në tregun e punës.

Shkalla e punësisë dhe papunësisë

Shkallët e punësisë dhe papunësisë kanë ndjekur trende të ndryshme gjatë dekadës së fundit. Përderisa shkalla e punësisë ka shënuar rritje graduale, shkalla e papunësisë ka pësuar rënie.

Një çështje nga e cila vuan ekonomia e Kosovës, sipas ekspertëve të fushës, është sasia e lartë e produkteve të importuara nga tregjet e huaja.

Me gjithë mbështetjen e prodhuesve kosovarë, ende nuk është arritur të ndryshohet deficiti tregtar për shkak të kapaciteteve të kufizuara prodhuese.

Vlera e importit tashmë ka arritur në gjashtë miliardë, derisa vlera e produkteve të Kosovës që kanë dalë në tregjet e jashtme është më pak se një miliard euro.

Nga viti 2017 deri në nëntor 2025, vlera totale e energjisë elektrike të importuar nga Kosova ka kaluar një miliard euro. Në të njëjtën periudhë, eksportet e vendit arritën në 367.4 milionë euro, duke krijuar një diferencë neto prej rreth 675 milionë eurosh.

Investimet e huaja në Kosovë konsiderohen shtytës i zhvillimit ekonomik. Megjithëse, viteve të fundit ka rritje të investimeve të huaja direkte sipas shifrave zyrtare, por kjo gjithmonë ka nxitur diskutime se shumica vijnë nga diaspora që investon në patundshmëri.

Si pengesë për investitorët e huaj në Kosovë janë përmendur më parë procedurat e shumta burokratike, ndërkohë që në vitet e fundit është rritur vlera e investimeve nga Kosova jashtë vendit.

Paratë e diasporës dërguar familjarëve të tyre në Kosovë mbeten një ndër shtyllat kryesore të ekonomisë në vend.

Remitencat kanë një ndikim të drejtpërdrejtë në mirëqenien e qytetarëve, duke zvogëluar varfërinë dhe rritur konsumimin.

Por, jo gjithmonë është lavdëruar mënyra e shfrytëzimit të këtyre mjeteve, pasi që është kërkuar ndërrimi i fokusit. Sipas ekspertëve, investimi në projekte kapitale do të ndikonte në zhvillimin e përgjithshëm ekonomik.

Remitencat

Vlera e remitencave në Kosovë ka ndjekur vazhdimisht një trend rritjeje. Vetëm gjatë periudhës janar-tetor të vitit 2025, vlera kishte shkuar në gati 1.2 miliard euro. Por, vetëm për vitin 2025 nuk ka ende të dhëna për muajt nëntor dhe dhjetor.