Gjermania krijon tribunal për kthimin e veprave të artit të grabitura nga nazistët

@unsplash

Më shumë se 80 vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Gjermania po ndërmerr një hap historik duke krijuar një tribunal të ri arbitrazhi për të trajtuar kthimin e veprave të artit të grabitura nga nazistët.

Dhjetëra mijëra vepra arti, të sekuestruara gjatë regjimit nazist, nuk janë kthyer kurrë. Në Berlin, vepra mesjetare të njohura tërheqin çdo vit mijëra vizitorë, por thesari i Guelphëve është gjithashtu në qendër të një beteje ligjore që zgjat prej vitesh. Avokati Jörg Rosbach përfaqëson pasardhësit e Alice Koch, një prej pronareve të mëparshme.

Në vitin 1935, nën presionin e nazistëve, Alice Koch u detyrua të shesë aksionet e saj për të arritur të largohej në Zvicër. Trashëgimtarët e saj kërkojnë kthimin e pasurisë dhe kanë paraqitur prova të reja në këtë çështje, transmeton albinfo.ch.

“Ne dorëzuam dokumente në vitin 2022 që tregojnë qartë se shitja e thesarit të Guelphëve ishte e motivuar nga përndjekja racore e palëve të përfshira,” shpjegon avokati Jörg Rosbach.

Çështja tani do të shqyrtohet nga tribunali i ri i arbitrazhit për grabitjet naziste.

Një hap historik

Nga mbi 600 mijë vepra arti të grabitura nga nazistët, rreth 70 mijë ende nuk janë kthyer. Deri më tani, muzetë gjermanë kishin të drejtë të refuzonin bashkëpunimin në raste të tilla, por kjo nuk do të jetë më e mundur me krijimin e tribunalit të ri.

Sipas presidentit të tribunalit, Peter Müller, ky mekanizëm përbën një kthesë të rëndësishme:

“Vendosja e një procedure detyruese dhe dorëzimi i këtyre çështjeve një tribunali të pavarur arbitrazhi është një shenjë e vullnetit të Gjermanisë për të marrë përgjegjësitë e saj ndaj së kaluarës me më shumë seriozitet se më parë.”

Kritika nga organizatat hebraike

Organizatat hebraike e kanë përshëndetur këtë hap, por theksojnë se ai mbetet i pamjaftueshëm. Sipas Rüdiger Mahlo, përfaqësues i Claims Conference, vetëm një ligj i posaçëm për restitucionin mund të zgjidhë plotësisht çështjen e veprave të grabitura.

“Arbitrazhi zbatohet vetëm për muzetë dhe institucionet publike gjermane. Ai nuk përfshin veprat e artit të grabitura që ndodhen aktualisht në pronësi private,” shprehet Mahlo.

Ndërkohë që shumë vepra arti të grabitura ende mbeten jashtë çdo procedure ligjore, qeveria gjermane është zotuar se do të miratojë një ligj për restitucionin para përfundimit të mandatit të saj.