Kantonet frankofone të Zvicrës mbeten pas në arsimin e mesëm të lartë për shkak të mungesës së praktikave profesionale

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Kantonet frankofone po hasin vështirësi për të arritur objektivin prej 95% të të rinjve që të kenë një diplomë arsimore, kryesisht për shkak të mungesës së praktikave profesionale.

Një raport i publikuar nga Zyra Federale e Statistikave të Zvicrës (FSO) tregon se të rinjtë e diplomuar fitojnë shumë pak në dy vitet e para pas përfundimit të shkollës. Sipas raportit të edukimit për vitin 2026, kantonet frankofone mbeten prapa në arsimimin e mesëm të lartë, përfshirë praktikën profesionale dhe Diplomën Federale Zvicerane të Maturës (Baccalauréat).

Shkolla akademike vs. praktika profesionale

Të rinjtë frankofonë po drejtohen gjithnjë e më shumë drejt gjimnazit apo liceut, në varësi të kantonit. Për shembull, thuajse një në tre të rinj në Gjenevë merr diplomën e gjimnazit, ndërsa kjo përqindje është më pak se një në pesë në shumicën e kantoneve gjermanofone.

Megjithatë, të rinjtë në rajonet që favorizojnë shkollat akademike mbi praktikën profesionale kanë më pak gjasa të përfundojnë trajnimin e tyre. “Ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë midis arsimit profesional dhe objektivit prej 95%,” shpjegon Christophe Darbellay, president i Konferencës së Drejtorëve Kantonalë të Arsimit Publik (CDIP).

Në kantonin e tij dygjuhësh, Valais, diferenca është e dukshme: “Në Monthey kjo normë është 82%, ndërsa në Visp, ku praktikat profesionale janë shumë të përhapura, shkon në 98%,” shtoi ai.

Dallime kulturore dhe sfida kombëtare

Normat e certifikimit në kantonet frankofone variojnë nga 85% në 92%, me Valaisin në krye dhe Gjenevën në fund. Kantonet gjermanofone kanë norma më të larta, nga 92% deri në 96%. Në nivel kombëtar, përqindja ka rënë pak, nga 91.5% në 90.1% midis 2016 dhe 2022.

Qeveria dhe kantonet kanë vënë re një diferencë kulturore lidhur me praktikat profesionale. “Ende ka shumë punë për të bërë që prindërit të kuptojnë se ndonjëherë rruga e arsimit profesional është më premtuese,” deklaroi ministri i Arsimit, Guy Parmelin.

Mobilizimi i bizneseve

Sfidë e madhe mbetet të rritet ndërgjegjësimi midis mësuesve dhe të bëhet praktika profesionale më tërheqëse për kompanitë. Shumë biznese ankohen për ngarkesën e punës së nevojshme për të trajnuar të rinjtë pas reformave të viteve të fundit, ndërsa numri i punëdhënësve të gatshëm për të marrë praktikantë ka rënë që 15 vitet e fundit.

Këshilli Federal dhe Konferenca Zvicerane e Ministrave të Arsimit (EDK) synojnë të ndryshojnë këtë trend duke harmonizuar kurrikulat në të gjithë Zvicrën dhe duke përmirësuar qasjen në universitetet dhe institucionet e tjera të arsimit të lartë. Raporti gjithashtu evidenton një normë të lartë të braktisjes së studimeve në universitet dhe shkolla të tjera të larta, rreth 15%.