Noti, kujdesi shëndetësor dhe pagat, problemet e të huajve në Zvicër këtë verë

Ndërsa vera në Zvicër sjell pushime dhe ngadalësim të aktiviteteve politike, një sërë çështjesh që lidhen me të huajt vazhdojnë të jenë në qendër të vëmendjes. Të dhënat e fundit dhe zhvillimet politike tregojnë për pabarazi të qëndrueshme në paga, perceptime të gabuara mbi barrën në sistemin shëndetësor dhe kufizime të reja në hapësirat publike, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Punëtorët e huaj paguhen më pak se zviceranët

Një studim i ri i Zyrës Federale të Statistikave ka zbuluar se punonjësit e huaj në Zvicër vazhdojnë të paguhen dukshëm më pak se homologët zviceranë, edhe kur bëhet fjalë për punë të ngjashme. Dallimi më i madh vërehet te burrat: punonjësit zviceranë fitojnë mesatarisht 18 për qind më shumë se të huajt.

Për më tepër, që nga viti 2022, pagat janë rritur me 5.5 për qind për zviceranët, ndërsa për punonjësit e huaj vetëm me 4.1 për qind. Ky hendek është konstatuar pavarësisht nga kategoria e lejes së qëndrimit, çka nënvizon një pabarazi të qëndrueshme në tregun e punës, transmeton albinfo.ch.

Emigrantët u kushtojnë më pak sigurimeve shëndetësore

Përkundër pretendimeve të partive të djathta, emigrantët në Zvicër përbëjnë më pak barrë për sistemin e kujdesit shëndetësor. Sipas të dhënave të fundit, pacientët e huaj u kushtojnë kompanive të sigurimeve shëndetësore mesatarisht 1,000 franga më pak në vit sesa qytetarët zviceranë.

Kjo diferencë shpjegohet pjesërisht me faktin se shumica e emigrantëve janë në moshë pune, ndërsa popullsia zvicerane ka një përqindje më të lartë të personave në pension, të cilët kërkojnë më shumë trajtim shëndetësor, sidomos në fazat e vona të jetës.

Kufizime për të huajt në pishina publike

Pishinat publike në disa qytete zvicerane kanë vendosur ndalime të përkohshme për vizitorët e huaj pas disa incidenteve me grupe të rinjsh nga Franca. Në qytetin Porrentruy të kantonit Jura, autoritetet vendore kanë ndaluar hyrjen e shtetasve të huaj pa leje qëndrimi të përhershëm apo leje pune deri më 31 gusht.

Ngjashëm, edhe Bazeli dhe Mendrisio kanë paralajmëruar masa të ngjashme për qytetarët nga vendet fqinje, duke përmendur raste të ngacmimeve, agresionit dhe sjelljeve të papërshtatshme në ambientet publike, transmeton albinfo.ch.

Perceptimet për emigrantët ndryshojnë

Një studim i përbashkët nga EPFL dhe Universiteti i Gjenevës tregon se imazhi tradicional për emigrantët në Zvicër, i formuar në vitet ’90 gjatë valës së azilkërkuesve nga Ballkani, nuk përputhet më me realitetin. Sot, shumica e emigrantëve vijnë për studime apo karrierë dhe gjysma e tyre largohen brenda 5 deri në 10 vjetësh.

Reforma të reja për imigracionin nga traktati BE-Zvicër

Traktati i nënshkruar në dhjetor 2024 mes Zvicrës dhe Bashkimit Evropian ka sjellë ndryshime në Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave. Ndryshimet përfshijnë kushtet e reja për imigrimin e bazuar në punësim, një status të ri për qëndrimin e përhershëm si dhe lehtësime në rregullat për ribashkimin familjar.

Propozim për taksë për shoferët e huaj në tranzit

Në një tjetër zhvillim, 90 deputetë në Parlamentin Zviceran po kërkojnë të vendosin një tarifë për shoferët e huaj që kalojnë tranzit nëpër Zvicër gjatë periudhave të ngarkuara me trafik, si në tunelin Gotthard. Ky propozim është ende në fazën e diskutimit dhe pritet të debatohet në seancat e ardhshme parlamentare, transmeton albinfo.ch.

---