President, Presidente apo zgjedhje të reja në Kosovë?

Afati po afron, konsensusi mungon

Kosova ndodhet përballë një momenti vendimtar politik: zgjedhja e Presidentes apo Presidentit të ri të vendit ose shkuarja në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare. Afati kushtetues po afrohet, ndërsa partitë politike ende nuk kanë arritur të gjejnë një emër konsensual.

Presidentja aktuale, Vjosa Osmani, ka shprehur gatishmërinë për të kandiduar edhe për një mandat pesëvjeçar. Megjithatë, për kandidimin e saj nevojiten të paktën 30 nënshkrime deputetësh – të cilat ende nuk janë konfirmuar publikisht si të siguruara.

Pas një takimi me të ngarkuarën me punë të Ambasadës amerikane në Prishtinë, Anu Prattipati, Osmani theksoi rëndësinë e përmbylljes së proceseve kushtetuese dhe konsolidimit institucional në funksion të stabilitetit demokratik.

LVV pa kandidat, pa 80 vota

Shumica parlamentare e udhëhequr nga Lëvizja Vetëvendosje ka 66 vota në Kuvend, të pamjaftueshme për zgjedhjen e Presidentit në dy rundet e para, ku kërkohen 80 vota.

Zëvendëskryeministri i parë, Glauk Konjufca, ka deklaruar se mazhoranca nuk beson se një kandidat i njëanshëm do të siguronte votat e opozitës, prandaj kërkohet konsensus i gjerë.

Opozita kërkon unitet

Kryetari i Partia Demokratike e Kosovës, Bedri Hamza, ka theksuar se zgjedhja e Presidentit duhet të jetë proces gjithëpërfshirës dhe jo partiak, duke kërkuar kandidaturë që përfaqëson unitetin qytetar.

Në të njëjtën linjë, kryetari i Lidhja Demokratike e Kosovës, Lumir Abdixhiku, ka kërkuar përgjegjësi politike dhe kompromis, duke theksuar se Presidenca duhet të mbetet institucion unifikues, jo vazhdim i shumicës qeverisëse. Sipas tij, nëse nuk arrihet konsensus, vendi mund të përballet me zgjedhje të panevojshme.

Shoqëria civile kundër zgjedhjeve të reja

Një grup i gjerë organizatash të shoqërisë civile u janë drejtuar me letër publike partive parlamentare, duke kërkuar zgjidhje dhe shmangie të zgjedhjeve të përsëritshme.

Analisti Blerim Burjani vlerëson se mungon gatishmëria për kompromis dhe se zgjedhjet e reja do të dëmtonin stabilitetin institucional, duke krijuar pasiguri të panevojshme në vend.

Çfarë thotë Kushtetuta?

• Kandidati duhet të sigurojë të paktën 30 nënshkrime deputetësh.

• Në dy rundet e para kërkohen 80 vota (dy të tretat e 120 deputetëve).

• Në rundin e tretë mjaftojnë 61 vota.

• Në rast dështimi, vendi shkon në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare.

Parlamenti duhet ta zgjedhë Presidenten apo Presidentin më së largu deri më 4 mars 2026, 30 ditë para përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit, i cili mbaron më 4 prill 2026.

Kosova tashmë është në një udhëkryq politik: konsensus institucional apo zgjedhje të reja. Ditët në vijim do të jenë vendimtare për stabilitetin e vendit.

---