Procesi i paqartë i aplikimit për pasaportë zvicerane

(KEYSTONE/Christian Beutler).

Hulumtimi i një gazete lokale ka zbuluar praktika të dyshimta nga kantoni Schwyz kur të huajt aplikojnë për natyralizim.
A e dini ngjyrën e shumicës së lopëve në fshatin Muotathal? A mund të përmendni dy lloje kafshësh që jetojnë në kopshtin zoologjik Goldau? Nëse dëshironi të aplikoni për një pasaportë zvicerane në Muotathal ose Arth, ky do të ishte një avantazh. Këto pyetje mund t’i hasni gjatë procesit të natyralizimit.

Hulumtimi i gazetës Freier Schweizer zbulon pyetje të shumta për kafshët dhe kuriozitete të tjera për njerëzit që aplikojnë për një shtetësi zvicerane në kantonin qendror të Schwyz, shkruan swissinfo, përcjell albinfo.ch.

Duke cituar parimin e lirisë së informacionit, gazeta lokale pyeti të 30 komunat e Schwyz-it për listat e tyre të pyetjeve që u drejtohen qytetarëve të rinj aspirues.

Rezultatet kanë tërhequr interesin e ekspertëve. “Ka disa pyetje që nuk lejohen”, thotë Barbara von Rütte, një juriste dhe studiuese e të drejtave civile në Institutin Evropa të Universitetit të Bazelit. “Për shembull, pyetjet në lidhje me ngjyrën e flokëve të lopëve, për të cilat nuk ka një përgjigje qartësisht të saktë, janë problematike”.

Shembulli nga Arth është gjithashtu zbulues për von Rütte. Hulumtimi tregon se ky komunitet ende po bën pyetje shumë të errëta. Kjo vazhdon pavarësisht një qortimi të Gjykatës së Lartë Federale për komunën Schwyz në vitin 2019 për praktikën e natyralizimit të saj.
Në atë kohë, një italiani që jetonte prej 30 vjetësh në Zvicër iu refuzua pasaporta, sepse, ndër të tjera, ai nuk e dinte se në të njëjtin rrethim të kopshtit zoologjik jetonin arinjtë dhe ujqërit.

Këto hollësi “nuk kanë vend në procesin e natyralizimit”, vendosi gjykata. Natyralizimi “nuk është një provim specialist” dhe nuk duhet të kërkojë “më shumë sesa mund të pritet në mënyrë të arsyeshme nga një banor mesatar zviceran në komunitet”.

Barbara von Rütte pajtohet, pasi u shpreh se kushdo që plotëson kërkesat e përcaktuara duhet të pranohet si qytetar. Natyralizimi nuk është as vendim politik, as privilegj, por akt administrativ. Listat e pyetjeve në vetvete nuk janë të ndaluara. Ligji federal parashikon që kandidatët duhet të kryejnë vetëm një test në njohuritë qytetare.
Disa komuna janë duke rishikuar listën e tyre të pyetjeve. “Por kjo nuk ka të bëjë as me vendimin e Gjykatës së Lartë dhe as me raportin e gazetës”, tha Daniela Schuler, nëpunëse komunale e qytetit Schwyz të Rothenthurm, i cili ka rreth 2,500 banorë.

Ka pyetje të tjera kurioze, të cilat përfshijnë kandidatët në një komunitet të pyetur nëse “duhet të ketë më shumë imigrim në Zvicër”. Myslimanët mund të pyeten se si ndihen për “faktin që vajzat duhet të ndjekin mësimet e notit”.
Për shkak se disa pyetje janë “të vjetruara”, Unteriberg do të konsiderojë gjithashtu rishikime. Edhe pse shtetësia e dyfishtë lejohet në Zvicër, kandidatët pyeten:

“Nëse do t’ju duhej të zgjidhnit midis njërës nga dy pasaportat, cila do të ishte ajo?” Oliver Bowald, nëpunës komunal nga Unteriberg, tha: “Kjo pyetje nuk bëhet kurrë sepse nuk është puna jonë”.