Pse Zvicra nuk është në NATO?

Me luftën që po zhvillohet mes Rusisë dhe Ukrainës, NATO ka dalë mjaft në lajme kohët e fundit. Kjo sjell një pyetje pse Zvicra nuk është anëtare e aleancës 30-vendesh.

NATO, një akronim për Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut, u krijua në 1949 si një përgjigje ndaj militarizimit dhe zgjerimit të Bashkimit Sovjetik, transmeton albinfo.ch.

Dy vjet më parë, filloi një periudhë e njohur si Lufta e Ftohtë – një gjendje konflikti midis vendeve perëndimore dhe bllokut sovjetik që zgjati për më shumë se katër dekada.

NATO u formua në atë kontekst gjeopolitik për të ofruar siguri kolektive kundër kërcënimit në rritje të paraqitur nga Bashkimi Sovjetik.

Arsyeja e Zvicrës për të mos u anëtarësuar në aleancën ushtarake në atë kohë ose që atëherë ishte se një veprim i tillë do të ishte i papajtueshëm me traditën e gjatë të neutralitetit të vendit – e njëjta traditë që e kishte penguar Zvicrën nga anëtarësimi në Kombet e Bashkuara deri në vitin 2002 dhe ende po e mban atë. nga anëtarësimi në Bashkimin Evropian.

Në mënyrë të veçantë, ajo që e ka penguar Zvicrën të bëhet anëtare është neni 5 i traktatit të NATO-s – parimi i mbrojtjes kolektive, duke nënkuptuar se një sulm ndaj një anëtari shihet si një sulm ndaj të gjithëve.

Parimi i “neutralitetit të armatosur” të Zvicrës do të thotë se vendi mund të mbrohet kundër një pushtimi, por nuk mund të angazhohet ushtarakisht për të mbrojtur kombet e tjera në një konflikt të armatosur.

Pse neutraliteti nuk e ndaloi Zvicrën të vendoste sanksione ndaj Rusisë?

Disa thonë se autoritetet zvicerane u shtynë nga Bashkimi Evropian për të ndjekur të njëjtat sanksione, gjë që ka kuptim pasi Zvicra ka shumë lidhje – dhe detyrime ndaj – BE-së pa qenë në të vërtetë anëtare.

Gjithashtu, sanksionet janë të natyrës ekonomike dhe jo ushtarake, që do të thotë se vendi nuk është i përfshirë drejtpërdrejt në një konflikt të armatosur.

Ndërsa grupet e krahut të djathtë si Partia Popullore Zvicerane argumentojnë se Zvicra, duke ndjekur vijën e BE-së, komprometoi statusin e saj neutral, të tjerët e mohojnë atë.

Historiani dhe ish-diplomati zviceran Paul Widmer tha për gazetën zvicerane 20 Minutes se “politika e neutralitetit do të thotë që Zvicra nuk mban anën në një konflikt”.

Megjithatë, vendimi për të vendosur sanksione ishte në fakt një ushtrim neutraliteti, sesa një largim nga parimi, vuri në dukje ai.

“Nëse ka shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare dhe të gjitha vendet e tjera perëndimore marrin sanksione, por ne nuk mbajmë anën, edhe në mënyrë indirekte”.

Natyrisht, e njëjta logjikë nuk do të zbatohej për t’u bashkuar me një organizatë ushtarake si NATO.

Jo anëtar, por…

Megjithëse nuk është pjesë e NATO-s në vetvete, Zvicra ka megjithatë lidhje të ngushta me organizatën përmes programit të Partneritetit për Paqe (PfP) të NATO-s, i cili e lejon atë të ndërtojë një “marrëdhënie individuale” me NATO-n.

Çfarë do të thotë saktësisht kjo?

Sipas Departamentit Federal të Punëve të Jashtme, “PfP i ofron Zvicrës një kornizë institucionale për dialogun mbi çështjet e politikave të sigurisë me vendet e tjera. Kjo është e rëndësishme duke pasur parasysh se Zvicra është një nga vendet e pakta midis Atlantikut dhe Ukrainës që nuk i përket as Bashkimit Evropian. e cila ka politikën e saj të përbashkët të sigurisë dhe mbrojtjes, as ndaj NATO-s”.

Dhe ndërsa të qenit pjesë e PfP-së nuk do ta zhysë Zvicrën në një konflikt të armatosur, “ajo ndihmon në përgatitjen e forcave të armatosura të Zvicrës për pjesëmarrjen e tyre në misionet paqeruajtëse jashtë vendit nën komandën e NATO-s, BE-së ose Kombeve të Bashkuara”. /Albinfo.ch

---