Pse Zvicra po blen më shumë naftë se kurrë nga Shtetet e Bashkuara

Rafinaria Varo Energy në Cressier prodhon benzinë, dizel, kerosen dhe naftë për ngrohje, duke përbërë pothuajse një të tretën e produkteve të naftës të shitura në Zvicër në vitin 2025.

Në tre vitet e fundit, Shtetet e Bashkuara janë bërë furnizuesi kryesor i naftës për Zvicrën, një situatë e pamundur vetëm një dekadë më parë, kur eksportet amerikane të naftës ishin të ndaluara.

Vitit të kaluar, Zvicra importoi 1.5 milion ton naftë bruto nga SHBA, që përfaqëson një rritje prej 8% krahasuar me vitin e mëparshëm dhe shënon një rekord të ri historik, sipas analizës së SRF mbi statistikat më të fundit doganore. Vlera e këtij importi arrin 691 milion franga zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Nafta e importuar transformohet në benzinë, dizel dhe naftë për ngrohje në rafinerinë e vetme zvicerane, të vendosur në Cressier, kantoni Neuchâtel. Shumë makina zvicerane funksionojnë kështu me energji të prodhuar në SHBA.

Rafineria e Cressier-it, operuar nga VAROPreem që nga 9 gushti 2012, prodhon një të tretën e nevojave të Zvicrës për karburante. Pjesa tjetër importohet si produkt i gatshëm, kryesisht përmes detit përmes Rajn-it, trenit ose kamionëve nga vendet fqinje.

Historiku i ndalimit të eksportit

Për dekada, eksporti i naftës amerikane drejt Zvicrës ishte i ndaluar. Pas krizës së naftës në vitet 1970, SHBA vendosi një ligj që ndalonte eksportin e naftës, duke i dhënë përparësi tregut të brendshëm.

Falë metodave të reja të prodhimit, si thyerja hidraulike (fracking), prodhimi amerikan i naftës u rrit ndjeshëm dhe ndalimi i eksportit u hoq në vitin 2015. Në tre vitet e fundit, SHBA-ja ka 50% të tregut zviceran të naftës, duke u bërë furnizuesi kryesor.

Pas Shteteve të Bashkuara, furnizuesi i dytë më i madh i naftës për Zvicrën është Nigeria me 35% të tregut, e ndjekur nga Kazakistani me 5%.

Si vendoset për burimin e naftës

Rafineria e Cressier-it operohet nga VAROPreem, një kompani me bazë në kantonin e Zoug-ut, në pronësi të tregtarit ndërkombëtar të lëndëve të para Vitol dhe një kompanie financiare. Vendimet për burimin e naftës i marrin vetëm disa persona.

“Ne furnizohemi me naftë bruto nga vende të ndryshme. Vendimet bazohen në kriteret ekonomike dhe operative, të cilat mund të ndryshojnë”, deklaron VAROPreem për SRF. Një faktor i rëndësishëm është përzierja e naftës bruto, pasi jo të gjitha llojet e naftës janë të përshtatshme për prodhimin e benzinës, dizelit dhe naftës për ngrohje.

Nafta amerikane zakonisht ngarkohet në portin e Houston-it, Teksas, dhe transportohet në portin e Fos-sur-Mer pranë Marseille-s në Francë, nga ku dërgohet direkt në Zvicër përmes një tubacioni mbi 500 kilometra të gjatë që përfundon në rafinerinë e Cressier-it. Ky tubacion është kyç për furnizimin e Zvicrës; çdo ndërprerje mund të shkaktojë mungesa të karburantit.