Lajme
Radarët e motit po përdoren për të numëruar insektet fluturuese
Studiues zviceranë dhe amerikanë kanë përdorur të dhëna nga radarët e motit për të vlerësuar numrin e insekteve që fluturojnë në qiellin mbi Shtetet e Bashkuara. Kjo metodë duhet të ndihmojë në zbulimin e ndryshimeve historike në faunën e insekteve.
Një studiues nga Instituti Federal Zviceran për Kërkime Pyjore, Bore dhe Peizazhi (WSL) dhe dy kolegë amerikanë përdorën të dhëna nga 140 radarë moti në Shtetet e Bashkuara, shpjegoi WSL të hënën. Sipas autorëve, rreth 100,000 miliardë insekte fluturojnë nëpër qiellin amerikan në një ditë mesatare vere.
Deri më tani, monitorimi i insekteve ka qenë i kufizuar në disa specie dhe vendndodhje. Radari i motit ofron një metodë të automatizuar, të lirë dhe në shkallë të gjerë për monitorimin e popullatave të insekteve në ajër: algoritmet mund të filtrojnë sinjalet nga insektet, trajektoret e të cilëve lënë gjurmë tipike në imazhet e radarit.
Në Shtetet e Bashkuara, këto të dhëna janë të arritshme lirisht. Vëzhgimet e studiuesve i bëjnë modelet kontinentale të insekteve fluturuese të dukshme për herë të parë dhe ofrojnë një seri kohore unike gjatë dhjetë viteve të vlerësuara (2012 deri në 2021).
Megjithatë, metoda është e vështirë për t’u zbatuar në Zvicër. Në Zvicër, shumë radarë moti janë instaluar në kreshta ose maja malesh, kështu që insektet fluturuese fluturojnë fjalë për fjalë nën radar.
Kombinimi i burimeve
Ndërsa numri i insekteve në Shtetet e Bashkuara duket se është i qëndrueshëm në përgjithësi gjatë periudhës së vëzhguar, ka luhatje të konsiderueshme në nivel rajonal. Këto ndryshime lidhen kryesisht me temperaturat e dimrit: popullatat e insekteve kanë rënë më shumë në rajonet ku temperaturat e dimrit janë rritur.
Studimet e kryera në terren tregojnë se kryesisht janë specie të rralla ose specie të ndjeshme ndaj ndryshimeve mjedisore që zhduken, ndërsa speciet e zakonshme të insekteve shumohen, shkruan swissinfo. Prandaj është e rëndësishme të kombinohen të dhënat e radarit me burime të tjera të të dhënave, transmeton albinfo.ch.
Për studiuesit, është gjithashtu e mundshme që rënia më e madhe e popullatave të insekteve të ketë ndodhur në vitet 1970 dhe 1990, d.m.th. para periudhës së vëzhgimit. Por ata janë të bindur se radari i motit mund të ofrojë të dhëna bazë të vlefshme mbi të cilat mund të bazohen seritë kohore të ardhshme. Puna e tyre është botuar në revistën Global Change Biology.
E-Diaspora
-
AMC bashkon komunitetin në Cyrih për të ndihmuar familjet në Kosovë Action for Mothers and Children (AMC) do të organizojë ngjarjen e 8-të vjetore humanitare "Save a... -
Prekazi, dashuri, dhimbje dhe krenari kombëtare në manifestimin “Kurora e Lirisë” në Bernë -
3 nga 4 viktimat në aksidentin e Vjenës janë shqiptarë -
E rëndë: Mërgimtari nga Skenderaj humb jetën tragjikisht në vendin e punës në Austri -
Revista e manifestimit “Kurora e Lirisë”, një publikim që sjell standard të ri
Jeta në Zvicër
-
Shqiptari i mbijetuar rrëfen për Blick tmerrin në autobusin e djegur në Kerzers të Zvicrës Faton Morina, 32 vjeç, turist nga Kosova, ishte në autobusin postar kur ndodhi tragjedia që la... -
Sindikatat kërkojnë që 1 Maji të shpallet ditë pushimi kombëtare në Zvicër -
Zvicra përballet me debat të fortë: Rritja e TVSH-së për ushtrinë dhe pensionet kundërshtohet nga shumica e qytetarëve -
Shpenzimet e funeralit në Zvicër arrijnë mijëra franga dhe shpesh bëhen barrë për familjet -
Policia e Neuchâtel-it shton përpjekjet kundër mashtrimeve me “policë të rremë” që synojnë të moshuarit











