Zvicër: Varësia nga blerjet, një fenomen i padukshëm, por i përhapur

(KEYSTONE/Christian Beutler)

Rreth një në njëzet persona në Zvicër vuan nga varësia ndaj blerjeve, një çrregullim i sjelljes që mund të çojë në borxhe serioze, konflikte familjare dhe izolim emocional. Sipas të dhënave të Institutit Zviceran për Shëndetin Publik dhe Kërkimin e Varësisë, rreth 5% e popullsisë, ose afërsisht 450,000 persona, klasifikohen si “shopaholikë” patologjikë, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Një prej tyre është Valeria Huber (pseudonim), e cila rrëfen për televizionin SRF se shpenzon rreth 1,000 franga në muaj për veshje dhe kozmetikë. “Është si një obsesion,” thotë ajo, duke përshkruar ndjesinë e fuqishme për të blerë gjëra që nuk i nevojiten, por që nuk mund t’u rezistojë.

Ajo e lidh sjelljen e saj me përvojat e fëmijërisë: moda kishte rëndësi të madhe në familjen e saj, dhe babai e përdorte blerjen si formë pajtimi. Ky model është përsëritur në jetën e saj të rritur, duke e çuar në borxhe që në kulmin e varësisë arritën shifrën prej 30,000 frangash. Falë ndihmës së familjes, ajo ka arritur t’i shlyejë, por barra emocionale mbetet e madhe: “Është si një peshë që ngjitet rëndë në trup”, shprehet ajo.

Psikologu Renanto Poespodihardjo, nga Qendra e Varësisë në Klinikat Psikiatrike Universitare të Bazelit, sqaron se varësia nga blerjet nuk është thjesht një sjellje e shpeshtë konsumimi, por një çrregullim që përmbush disa kritere specifike. “Kriteri më i rëndësishëm është se sjellja është gjithmonë e dëmshme  për buxhetin, për marrëdhëniet, për shëndetin mendor,” thekson ai. Njerëzit e prekur përjetojnë shpesh vetmi, stres apo trishtim, dhe e përdorin blerjen si mënyrë për t’i maskuar ndjenjat negative, transmeton albinfo.ch.

Përkundër përhapjes, varësia nga blerjet nuk njihet zyrtarisht si sëmundje në Zvicër. Ky është një problem, sipas ekspertëve, pasi blerjet shihen si një aktivitet normal dhe madje pozitiv në shoqëritë industriale. Për këtë arsye, shumë të prekur nuk kërkojnë ndihmë, dhe fenomeni shpesh mbetet i padukshëm.

Në Qendrën e Varësisë në Bazel, regjistrohen vetëm rreth 15 raste në vit, një numër i vogël krahasuar me përmasat e problemit në mbarë vendin.

“Ne duhet t’u tregojmë të prekurve se ndihma është e disponueshme,” thekson Poespodihardjo. “Dhe se kjo ndihmë mund të bëjë një ndryshim të madh.”

Në krahasim, alkoolizmi prek deri në 300,000 persona në Zvicër, por varësia nga blerjet mbetet një tabu e heshtur që kërkon më shumë vetëdijësim dhe mbështetje institucionale, transmeton albinfo.ch.