Projektet e financuara nga Zvicra në Rumani dhe Bullgari, të suksesshme

Shumica e 93 projekteve të "fondit të kohezionit" të mbështetur nga Zvicra në Bullgari dhe Rumani ishin një sukses, raporton Sekretariati Shtetëror për cështjet Ekonomike (SECO).

Në fund të vitit 2019, projektet e kryera si pjesë e kontributit të Zvicrës në zgjerimin e Bashkimit Evropian për Bullgarinë dhe Rumaninë u morën fund. Megjithëse nuk është një anëtare e BE, Zvicra pagoi 257 milion CHF (265 milion dollarë) për të mbështetur këta dy kombe të Evropës Lindore – siç kishte për disa anëtarë të tjerë të rinj të BE – në një përpjekje për të zvogëluar pabarazitë ekonomike dhe sociale brenda Evropës.

SECO njoftoi të hënën se si me projektet në vendet e tjera lindore, rezultatet e projekteve bullgare dhe rumune kishin qenë pozitive.

Një fokus ishte promovimi i efikasitetit të energjisë dhe energjive të rinovueshme. Si rezultat, Rumania ka ulur emetimet e saj të CO2 me 7,000 ton në vit, tha SECO, përcjell albinfo.ch.

Projekte të tjera u përqëndruan në integrimin e romëve. Sipas SECO, projektet zvicerane kanë ndihmuar rreth 70,000 romë të kenë një qasje më të mirë në arsim dhe kujdes shëndetësor. Për më tepër, rreth 500 firma të vogla dhe të mesme rumune kanë marrë hua, duke u dhënë mundësi atyre të krijojnë ose mirëmbajnë 3,000 vende pune.

Megjithatë, tre projekte kanë dështuar, duke përfshirë një për të luftuar pastrimin e parave. Për shkak të vonesave të gjata, projekti nuk mund të përfundonte deri në fund të vitit 2019. Sidoqoftë, asnjë cent nuk humbi për Zvicrën sepse shërbimet ishin gjithmonë të para-financuara në vend dhe më vonë rimbursohen.

Projektet janë gjithashtu në interesin e Zvicrës, vëren SECO, me hapjen e mundësive për investime. Për më tepër, kontributet e zgjerimit janë një “pjesë e rëndësishme e politikës evropiane të Zvicrës”, siç tha Ruth Huber nga Agjensia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim të hënën. Në këtë mënyrë, tha ajo, Zvicra po tregonte se po ndihmonte në zgjidhjen e sfidave.

Në vitin 2006, votuesit zviceranë miratuan fondin – 1 miliard CHF – për dhjetë vendet që u bashkuan me BE në 2004. Këto projekte kanë përfunduar. Për shkak se Bullgaria dhe Rumania u bashkuan në vitin 2007, një tjetër  257 milion CHF u ndanë në 2009. Kroacia pasoi në 2013, dhe parlamenti miratoi 45 milion CHF vitin e ardhshëm. Projektet në Kroaci do të vazhdojnë deri në vitin 2024, përcjell tutje albinfo.ch.

---