Pse Zvicra quhet Zvicër?

"Zvicra" është një version i përmbledhur i emrit origjinal të vendit në gjermanisht (Schweiz). Nga e ka origjinën kjo?

Emri në anglisht për Zvicrën vjen nga gjermanishtja ‘Schweiz’, e cila njihet edhe si Suisse në frëngjisht, Svizzera në italisht dhe Svizra në Romansh – gjuhët e tjera zyrtare të Zvicrës.

Por, nga erdhi ky emër? Me sa dimë, e ka origjinën në ngjarje që i dhanë formë historisë së saj gjatë shumë shekujve. A është e mundur që fiset helvetike që kanë banuar në këtë tokë shumë kohë më parë e kanë zgjedhur në mënyrë të rastësishme emrin dhe më pas e kanë votuar në një referendum?

Ne nuk mund ta dimë këtë me siguri (sidomos pjesa e referendumit, pasi demokracia e drejtpërdrejtë është një zhvillim më i fundit), por ja çfarë dimë: ky emër nuk u zgjodh thjesht nga një përkrenare. Teoritë janë të shumta dhe të ndryshme, dhe askush nuk është plotësisht i sigurt se nga erdhi emri, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Ku e mori emrin Zvicra?

Duket se ka po aq teori për origjinën e emrit të Zvicrës sa ka emra për vendin. Siç na tregon Wikipedia, emri mund të ketë rrjedhur nga fjala kelte “Sveit” qysh në vitin 972. Emri ‘Schweiz’ u përmend për herë të parë në një dokument ligjor në 1415. Një version tjetër thotë se emri gjermanik i vendit, Schweiz, bazohet në Schwyz, një nga tre kantonet që në 1291 formuan bërthamën e Zvicrës moderne (dhe mbetet një kanton deri më sot).

Por kjo nuk është e gjitha. Dokumentet e shekujve të 15-të dhe të 16-të sugjerojnë një lidhje me Suit / Swit / Schwyt / Switer, një udhëheqës i një fisi që migroi këtu nga Suedia – gjë që mund të shpjegojë pse disa njerëz mendojnë se Suedia dhe Zvicra janë i njëjti vend, transmeton tutje albinfo.ch.

Megjithatë, një tjetër e dhën historike sugjeron se emri e ka origjinën nga “Switzer”, një “term i vjetëruar për një person zviceran që ishte në përdorim gjatë shekujve 16-19”. Së paku, ky shpjegim do t’i jepte versionit në gjuhën angleze të emrit, Switzer-land, njëfarë besueshmërie.

Historianët i kanë dhënë ndoshta besueshmërinë më të madhe këtij shpjegimi, me disa që argumentojnë se termi Swiz ose Switz ishte në fakt një fyerje për ushtritë që vinin nga rajonet e Zvicrës moderne të përdorura nga ushtritë nga Gjermania dhe Austria e sotme.

Fillimisht, ushtritë zvicerane fitimtare shpesh – mos harroni se kjo ishte shumë përpara neutralitetit zviceran – e urrenin këtë fjalë, por filluan ta quanin veten zviceranë nga inati.

Me kalimin e kohës, emri u përhap dhe vlera e fyerjes u zvogëlua, deri në vitin 1803 kur Republika Helvetike u emërua zyrtarisht Konfederata Zvicerane.

Le të jetë ky një mësim për këdo që nuk i pëlqen pseudonimi i tij ose ndihet i fyer nga ajo që dikush i quan – ju mund ta përqafoni atë dhe ta përdorni kundër tyre, si një lëvizje e zgjuar xhudo, transmeton tutje albinfo.ch.

Një vend, shumë emra

Po emrat francezë, italianë dhe romakë për Zvicrën?

Meqenëse gjermanishtja (ose një formë e saj) ishte e vetmja gjuhë e folur në vend në ditët e para, Zvicra është quajtur “Schweiz” më e gjata.

Ndërsa rajonet franceze dhe italisht-folëse filluan t’i bashkohen konfederatës gjatë shekujve të ardhshëm, ata sollën versionet e tyre gjuhësore të emrit të vendit: Soisses dhe Suysses ishin emrat e hershëm francezë (të cilët përfundimisht evoluan në Suisse), ndërsa Sviceri / Suyzeri u shndërruan në Svizzera në italisht.

Megjithatë, gjatë shumë shekujve, vendi që tani është Zvicra / Schweiz / Suisse / Svizzera / Svizra ishte njohur thjesht si Konfederata Helvetike, ose Helvetia.

Shkurtesa e versionit të saj origjinal latin, Confœderatio Helvetica – CH – përdoret ende zakonisht në kodet postare zvicerane, pullat, ngjitësit e makinave dhe adresat e internetit.

Kjo reflektohet edhe në gjuhë të tjera, si rumanishtja, ku Zvicra njihet si Elveția.

Pak të huaj janë të vetëdijshëm se Helvetia / Konfederata Helvetike dhe Zvicra janë një dhe i njëjti vend, megjithëse shpresojmë se shumë më tepër e dinë se Zvicra dhe Suedia nuk janë i njëjti vend.

---