Dr. Cristiana Lucchetti: Shqipja, ndër gjuhët më të folura në Zvicër por ende “e padukshme”

Në Zvicër, shqipja është një nga gjuhët jozvicerane më të folura, por ajo mbetet kryesisht e padukshme në peizazhin arsimor

Më 21 shkurt 2025, që është shpallur si Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare, festohet diversiteti gjuhësor në mbarë botën. Albinfo.ch shfrytëzon rastin për të veçuar punën e Dr. Cristiana Lucchetti – një shkencëtare që hulumton gjendjen e gjuhëve të Ballkanit në Zvicër dhe u bën thirrje folësve shqiptarë dhe ballkanas të marrin pjesë në studimin e saj.

Në Zvicër, shqipja është një nga gjuhët jozvicerane më të folura, por ajo mbetet kryesisht e padukshme në peizazhin arsimor. Dr. Cristiana Lucchetti, gjuhëtare dhe studiuese, është duke studiuar këtë mospërputhje në projektin e saj aktual të habilitimit.

Projekti i saj hulumtues “Prestigji i gjuhës në Zvicër: Një rast studimor mbi diasporën zvicerane post-jugosllave” analizon shprehitë gjuhësore të brezit të dytë të shqipfolësve në Zvicër. Ajo hulumton statusin dhe prestigjin që ka shqipja në krahasim me gjuhët e tjera dhe shtron pyetje për faktorët socialë dhe strukturorë që çojnë në margjinalizimin e kësaj gjuhe. Përveç shqipes, ajo fokusohet edhe në BCMS (gjuhët: boshnjake, kroate, malazeze, serbe) si gjuhë amtare në Zvicër.

Gjuhët e trashëgimisë dhe mësimet e HSK: Një mundësi e lënë pas dore?

Edhe pse shqipja flitet gjerësisht në Zvicër, pothuajse nuk ka ndonjë ofertë për mbështetje institucionale. Ndërsa anglishtja vlerësohet shumë në shkolla, nuk ka programe të strukturuara arsimore për shqipen. Një nga opsionet e pakta ekzistuese janë mësimet HSK (gjuhë dhe kulturë amtare). Lucchetti shqyrton se si ky mësim mund të përmirësohet për të siguruar ekzistencën e vazhdueshme të gjuhës.

Kërkohen pjesëmarrës për intervista

Si pjesë e studimit të saj pilot, Dr. Cristiana Lucchetti ka zhvilluar intervista me persona që flasin shqip. Ajo është ende në kërkim të pjesëmarrësve – veçanërisht prindërve, si dhe njerëz pa prejardhje shqiptare – për të hulumtuar hierarkitë shoqërore të gjuhëve. Ftohen gjithashtu folësit e BCMS të marrin pjesë në studim.

Nëse dëshironi të merrni pjesë vetë në një intervistë ose të rekomandoni pjesëmarrësit e mundshëm, mund të kontaktoni drejtpërdrejt Dr. Kontaktoni Cristiana Lucchetti. Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare është një rast i përshtatshëm për të menduar për të ardhmen e shqipes në Zvicër.

Kontakt: [email protected]

https://www.slav.uzh.ch/de/forschung/sprachwissprojekte/Laufende-Qualifikationsarbeiten/Language-prestige-in-Switzerland.html

 

---