Rriten kostot e trajtimit psikiatrik në Zvicër, vajzat dhe të rejat më të prekura

Kostot e trajtimit psikiatrik në Zvicër kanë shënuar sërish rritje gjatë vitit 2024, ndërsa vajzat dhe gratë e reja vazhdojnë të jenë grupi më i prekur nga çrregullimet mendore.

Këto të dhëna u publikuan të martën në buletinin më të fundit mbi shëndetin mendor të popullsisë zvicerane, të hartuar nga Observatori Zviceran i Shëndetit (Obsan), me kërkesë të Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH).

Sipas raportit, mbi 72% e popullsisë deklaruan se ndiheshin të lumtur “shumicën e kohës” ose “gjithmonë” gjatë katër javëve para sondazhit në vitin 2024. Personat mbi 65 vjeç raportuan nivele më të larta lumturie krahasuar me të rinjtë. Ndërkohë, gratë dhe të rinjtë raportuan më shpesh ndjenja dekurajimi dhe depresioni.

Rritje e vazhdueshme e kostove

Shpenzimet për kujdesin e shëndetit mendor të mbuluara nga sigurimi i detyrueshëm shëndetësor (AOS) u rritën me 6.1% në vitin 2024, duke arritur në rreth 3.2 miliardë franga zvicerane, ose 7.5% të totalit të shpenzimeve të AOS. Ashtu si kostot e përgjithshme të kujdesit shëndetësor, edhe ato për shëndetin mendor kanë qenë në rritje të vazhdueshme që nga viti 2006.

Kostoja mesatare për person të siguruar në shërbimet ambulatore arriti në 244 franga, një rritje më e lartë se mesatarja vjetore prej 4.7% e regjistruar midis viteve 2012 dhe 2023.

Sipas zëvendësdrejtoreshës së FOPH-së, Linda Nartey, kjo rritje mund të lidhet me përmirësimin e qasjes në shërbime. Ajo e konsideron këtë një zhvillim pozitiv, duke theksuar se sa më shumë të vonohet kërkimi i ndihmës, aq më kronike bëhen problemet, veçanërisht ato të shëndetit mendor apo varësive.

Rritje edhe te djemtë

Për herë të parë në vitin 2024, rritja e kostove të trajtimit psikiatrik në kujdesin ambulator ishte më e lartë te djemtë (+8.9%) sesa te vajzat (+4.9%). Megjithatë, gjatë periudhës 2012–2023, kostot për vajzat kishin qenë mesatarisht dy herë më të larta se për djemtë.

Nuk ka rritje të shtrimeve në spital

Sa i përket numrit të pacientëve të shtruar në klinika psikiatrike, dallimet sipas moshës dhe gjinisë mbeten të konsiderueshme. Shkalla e shtrimit për fëmijët dhe adoleshentët është më pak se gjysma e asaj për të rriturit.

Që nga viti 2012, vajzat nën moshën 18 vjeç kanë pasur norma më të larta shtrimi sesa djemtë e së njëjtës moshë. Në përgjithësi, norma e shtrimeve në vitin 2024 (9.3 për 1000 banorë) mbeti e ngjashme me atë të vitit 2023.

Stabilitet në rastet e tentativave për vetëvrasje

Shkalla e shtrimeve në spital për tentativat e dyshuara për vetëvrasje mbeti e qëndrueshme krahasuar me një vit më parë. Gratë u prekën më shpesh se burrat.

Megjithatë, shkalla e vetëvrasjeve ishte pothuajse tre herë më e lartë te burrat (16.2 raste për 100,000 banorë) sesa te gratë.

---