TVSH-ja do të rritet për të financuar pagesën e 13-të të pensionit zviceran

(KEYSTONE/Christof Schuerpf)

Për të financuar pagesën e 13-të të pensionit të pleqërisë, TVSH-ja do të rritet me 0.4 pikë përqindjeje. Kjo është konfirmuar pas miratimit të projektligjit nga parlamenti në votimin përfundimtar. Tani i takon elektoratit të vendosë.

Senati dhe Dhoma e Përfaqësuesve kishin debatuar prej kohësh nëse “pensioni i muajit të 13-të” sipas skemës së pensionit të pleqërisë duhet të financohet vetëm përmes TVSH-së, apo përmes një kombinimi të zbritjeve nga TVSH-ja dhe pagat. Megjithatë, të premten, të dyja dhomat riafirmuan mbështetjen e tyre për propozimin e kompromisit të paraqitur nga Komiteti i Pajtimit.

Dhoma e Përfaqësuesve e bëri këtë të premten me 108 vota pro, 85 kundër dhe gjashtë abstenime, ndërsa Senati e miratoi atë me 28 vota pro dhe 13 kundër dhe tre abstenime. Dhoma e Përfaqësuesve fillimisht kishte dashur të fuste një rritje të përkohshme të TVSH-së, ndërsa Senati kishte kërkuar të rriste edhe zbritjet nga pagat për të financuar pagesën e 13-të të pensionit.

Norma e reduktuar e TVSH-së do të mbetet e pandryshuar

Pas miratimit të parlamentit, norma standarde e TVSH-së do të rritet me 0.4 pikë përqindjeje nga viti 2028, dhe norma speciale për industrinë hoteliere do të rritet me 0.2 pikë përqindjeje. Norma e reduktuar për gjërat thelbësore të përditshme, siç janë ushqimi dhe ilaçet, mbetet e pandryshuar. Kjo do të thotë që skema e pensioneve të pleqërisë do të marrë më pak para sesa kostoja shtesë e pensionit të 13-të.

Megjithatë, rritja e TVSH-së nuk është ende një marrëveshje e kryer. Meqenëse Kushtetuta duhet të ndryshohet për ta zbatuar atë, populli dhe kantonet duhet të japin miratimin e tyre në kutitë e votimit. Referendumi mund të zhvillohet para fundit të vitit, tha së fundmi në Senat Ministrja e Financave Karin Keller-Sutter.

Pensioni i 13-të do t’u paguhet të gjithë pensionistëve për herë të parë në fund të vitit – kjo është e sigurt. Rreth 4.2 miliardë CHF do të kërkohen për këtë në vitin e parë. Deri në vitin 2030, shifra pritet të jetë rreth 4.5 miliardë CHF, dhe deri në vitin 2040, 5.4 miliardë CHF.

Në mars të vitit 2024, 58% e votuesve dhe 16 nga 26 kantonet miratuan “pensionin e 13-të” në kutitë e votimit.

Megjithatë, as kontributet më të larta të pagave në skemën e pensioneve të pleqërisë dhe as rritja e TVSH-së nuk janë përjashtuar. Qeveria ka përfshirë një skenar në propozimin e saj të reformës “AHV 2030” në rast të financimit të pamjaftueshëm: ai përfshin një rritje të kombinuar të TVSH-së dhe kontributeve të pagave, si dhe një opsion që përfshin vetëm një rritje të TVSH-së, transmeton albinfo.ch.

Partnerët socialë kishin kritikuar vendimin për të rritur TVSH-në për skemën e pensioneve të pleqërisë pas finalizimit të propozimit. Megjithatë, arsyet e tyre për kritikat nuk ishin të njëjta.

Shoqata e Punëdhënësve theksoi se një rritje e përhershme e TVSH-së do të kishte efekte të padëshirueshme ekonomike. Shoqata e Punëdhënësve, Shoqata e Tregtisë dhe federata e biznesit Economiesuisse do të kishin mbështetur një rritje të përkohshme të TVSH-së – me qëllim krijimin e hapësirës për reforma afatgjata.

Në të kundërt, organizata ombrellë për punonjësit, Travailsuisse, shkroi se me këtë vendim, shumica parlamentare po pranonte një përkeqësim në financat e skemës së pensioneve të pleqërisë, edhe pse një zgjidhje e kënaqshme ishte propozuar.