A duhet që Austria ta zgjasë arsimin fillor nga katër në gjashtë vjet?

Austria është një nga vendet e pakta të BE-së ku shkolla fillore zgjat vetëm katër vjet. Një propozim për ta zgjatur atë është rikthyer në axhendën politike, me mbështetësit që argumentojnë se kjo mund të lehtësojë presionin mbi nxënësit dhe të vonojë ndarjen e tyre në drejtime të ndryshme.

Familjet me fëmijë në Austri ka të ngjarë të jenë të vetëdijshme se shkolla fillore (Volksschule) zgjat katër vjet, me fëmijë që zakonisht ndjekin shkollën nga mosha gjashtë deri në dhjetë vjeç (klasa e parë deri në të katërtën).

Por tani Neos liberal po rihap një propozim për të zgjatur mësimdhënien në shkollën fillore me dy vjet, në gjashtë në total.

Këshilltarja e arsimit në Vjenë, Bettina Emmerling, e Neos liberal, është pas këtij propozimi të fundit. Ajo ka bërë thirrje për një rajon model në kryeqytetin austriak për të testuar gjashtë vjet arsim fillor.

Kolegu i saj i partisë, Ministri i Arsimit Christoph Wiederkehr, po përgatit një propozim. Gjatë kohës së tij në qeverinë e qytetit të Vjenës, ai gjithashtu bëri thirrje për një zgjatje të arsimit fillor.

Koalicioni, i përbërë nga Partia Popullore Austriake (ÖVP), Social Demokratët (SPÖ) dhe Neos, ka shkruar gjithashtu rregulla më të lehta për rajonet pilot në programin e saj qeveritar, megjithëse planifikimi mbetet në një fazë të hershme.

Wiederkehr tha së fundmi se ishte optimist se një koncept mund të ishte gati deri në fund të periudhës aktuale legjislative në vitin 2029, por nuk tha nëse nxënësit mund të ndjekin shkolla fillore gjashtëvjeçare deri atëherë, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Cili është reagimi?

Sipas sistemit shkollor të Austrisë, fëmijët ndahen në grupe të ndryshme pas arsimit të tyre fillor.

Nga mosha 10-11 vjeç, fëmija kalon në shkollën e mesme dhe zgjedh midis më shumë trajnimit profesional (Mittelschule, ose MS) ose akademik (Allgemeinbildende höhere Schule), të cilat ndahen më tej në disa lloje trajnimi ose studimi.

Zëdhënësi i arsimit i Social Demokratëve dhe ish-drejtori i arsimit në Vjenë, Heinrich Himmer, tha se ai mbështet “në parim të gjitha rrugët” që çojnë në një vendim të mëvonshëm për shkollën e mesme dhe një ndarje të vonuar të nxënësve.

Por edhe nëse shkolla fillore zgjat gjashtë vjet, “duhet të sigurohet një tranzicion më pas”, tha ai për Der Standard kohët e fundit.

Partia e Gjelbër është gjithashtu e hapur ndaj idesë së një zgjatjeje.

“Ne mirëpresim çdo gjë që u jep fëmijëve më shumë kohë për të mësuar së bashku”, tha zëdhënësja e arsimit e Partisë së Gjelbër, Sigrid Maurer.

“Fëmijët dhe prindërit janë nën stres të jashtëzakonshëm kur arrijnë vitin e katërt të shkollës fillore.”

Atëherë duhet të merret “vendimi që shpesh ndryshon jetën” se cilën shkollë të mesme do të ndjekin fëmijët, shtoi Mauer.

Megjithatë, ajo dyshoi nëse propozimi i Neos do të zbatohej. “Kjo qeveri është mjeshtër në bërjen e njoftimeve – por deri më tani, mezi ndonjë prej tyre është zbatuar”, tha Mauer.

Ndërkohë, liberalët ende duhet të bindin ÖVP-në, e cila më parë ka qenë kundër zgjatjes së arsimit fillor.

Partia e Lirisë e ekstremit të djathtë është gjithashtu skeptike deri më tani. “Çfarë do të mësohet në dy vitet shtesë? Nëse është ajo që mësohet në shkollën e mesme, nuk kam nevojë për shkollë fillore më të gjatë. Dhe nëse në gjashtë vjet mëson atë që mësoje më parë në katër, do të ishte një zhvillim katastrofik”, tha Hermann Brückl.

Si krahasohen vitet e arsimit fillor në Austri me vendet e tjera?

Në të gjithë Evropën, modeli i arsimit fillor në Austri është relativisht i pazakontë.

Të dhënat e BE-së tregojnë se vetëm gjashtë shtete të tjera anëtare ofrojnë arsim fillor katërvjeçar për nxënësit, përfshirë Poloninë, pjesën më të madhe të Gjermanisë, Sllovakinë dhe Kroacinë.

Në shumë vende të Evropës Jugore dhe Lindore zgjat pesë vjet, ndërsa shkollimi fillor gjashtëvjeçar është i zakonshëm në Skandinavi, Francë dhe Portugali. Danimarka ka një nivel fillor shtatëvjeçar.

Në total, 14 vende të BE-së kanë një fazë fillore gjashtëvjeçare, dhe nëntë aktualisht drejtojnë sisteme fillore gjashtëvjeçare për fëmijë të moshës afërsisht gjashtë deri në 12 vjeç – modeli që Neos dëshiron ta testojë në projekte pilot.

Në Gjermaninë fqinje, shkolla fillore zgjat gjashtë vjet në Berlin dhe Brandenburg, megjithëse është katër vjet diku tjetër.

---