Çfarë duhet të dini për kontratat kolektive nëse punoni në Austri?

Nëse punoni në Austri – ose po kërkoni punë këtu – me siguri do të keni dëgjuar për “kontratën kolektive ose Kollektivvertrag” që sundon profesionin tuaj.

Të huajt në Austri – një vend i njohur për cilësinë e lartë të jetës – mund të habiten kur dëgjojnë se Republika Alpine nuk ka ligje për pagën minimale. Në vend të kësaj, pagat dhe shumë dispozita të tjera të ligjit të punës rregullohen nga të ashtuquajturat “Kollektivverträge”, ose kontrata kolektive.

Këto marrëveshje, të cilat mbulojnë pothuajse të gjithë punonjësit austriakë (afërsisht 98 për qind), ofrojnë një nivel sigurie mbrojtjeje. Ato garantojnë standarde minimale dhe siguri ligjore në marrëdhëniet e punës, duke siguruar që të drejtat dhe kushtet tuaja të mbrohen.

Cilat janë këto marrëveshje?

Sipas Ligjit për Marrëdhëniet e Punës, marrëveshjet bëhen ndërmjet grupeve të interesit statutor të punëdhënësve dhe punonjësve. Ata janë të pavarur nga partnerët e tyre negociues dhe rregullojnë kushtet e punës. Në përgjithësi, këto përfshijnë Dhomat e Punës, të cilat janë korporata të së drejtës publike që përfaqësojnë interesat e punonjësve, dhe përfaqësuesit e punonjësve dhe Dhomën Ekonomike Austriake, e cila është përfaqësuese e punëdhënësve.

Përveç kësaj, Zyra Federale e Pajtimit në Ministrinë Federale të Punës dhe Ekonomisë mund të njohë zyrtarisht aftësinë për të lidhur marrëveshje kolektive të shoqatave profesionale vullnetare të punëdhënësve dhe punonjësve dhe disa shoqata të tjera, duke përfshirë sindikatat e rëndësishme si Vida.

Si punëdhënësit ashtu edhe punonjësit nuk mund të zgjedhin nëse do t’i bashkohen apo jo këtyre dhomave, pasi anëtarësimi është automatik dhe mblidhet një taksë (“Kammerumlage”) për të financuar grupet e interesit, shkruan thelocal.

Marrëveshjet kolektive përgjithësisht zbatohen për një sektor të tërë ekonomik, kështu që do t’i shihni ato duke u negociuar midis punëtorëve të metalit dhe kompanive, për shembull. Por ato mund të zbatohen gjithashtu si marrëveshje specifike të kompanisë (ose të dyja: kompania juaj mund të ketë një marrëveshje kolektive me punëtorët e saj dhe gjithashtu të jetë subjekt i një marrëveshjeje sektoriale).

Çfarë tjetër negociohet në to?

Marrëveshjet kolektive rregullojnë gjithashtu dispozita të tjera thelbësore të ligjit të punës (si rregullimet në lidhje me pagën, orarin fleksibël të punës, të drejtat e pushimeve, pagesa të veçanta si shpërblimet e pushimeve dhe Krishtlindjeve dhe përfundimin e marrëdhënies së punës), përveç pagës minimale.

Marrëveshja kolektive synon të krijojë kushte të përshtatshme pagash dhe pune për numrin më të madh të mundshëm të punonjësve dhe për të gjithë sektorët dhe rajonet. Disa gjëra që rregullohen me marrëveshje kolektive (për shembull, pagesat speciale, të njohura si pagat e 13-ta dhe të 14-ta në Austri) janë aq të zakonshme në sektorë të ndryshëm saqë shpesh gabohen me ligjet dhe politikat kombëtare.

Si negociohen marrëveshjet?

Marrëveshjet lidhen gjithashtu midis dy palëve, shpesh kur sindikatat bëjnë kërkesa dhe bëjnë thirrje për negociata – me shumicën e sektorëve, kjo ndodh çdo vit.

Për të lidhur një marrëveshje të re kolektive ose për të ndryshuar një ekzistuese, partnerët negociues duhet të arrijnë një marrëveshje për përmbajtjen e saj. Shpesh ka disa raunde negociatash dhe punëtorët mund të përdorin mjete të tilla si aksionet e grevës në proces.

Ku mund t’i gjej ato?

Çdo profesion zakonisht ka marrëveshjen e vet kolektive dhe të dish se ku mund t’i gjesh është thelbësore. Për shembull, shpesh do të shihni se reklamat e punës në Austri nuk kanë një pagë të shpallur (me ligj, duhet ta bëjnë), por diçka në linjën e ‘pagesës sipas kontratës kolektive’. Kjo është e vërtetë për një gamë të gjerë profesionesh, nga punonjësit e kujdesit shëndetësor te punëtorët e ndërtimit, nga mësuesit te profesionistët e IT.

---