Cili është roli i NATO-s nëse sulmohet Zvicra?

Zvicra nuk është anëtare e NATO-s, por bashkëpunon me bllokun në një sërë mënyrash. Ja çfarë duhet të dini

Neutraliteti i Zvicrës e pengoi atë të hynte në aleanca ushtarake si Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO). Sidoqoftë, Zvicra punon me NATO-n në lidhje me një sërë çështjesh, me këtë bashkëpunim në rritje vitet e fundit. Ky nivel bashkëpunimi nuk është i pazakontë dhe jo domosdoshmërisht produkt i pushtimit rus të Ukrainës, me disa vende jo anëtare të NATO-s si Finlanda dhe Suedia që marrin pjesë rregullisht në aktivitetet e NATO-s. Disa politikanë zviceranë po bëjnë presion për një shkallë më të madhe të integrimit në NATO, megjithëse pak kanë bërë thirrje në fakt që Zvicra neutrale t’i bashkohet bllokut. Kjo lëvizje drejt një bashkëpunimi më të madh ka fituar gjithashtu mbështetjen e publikut, me 56 përqind të publikut zviceran që mbështet një marrëdhënie më të ngushtë me NATO-n, përcjell albinfo.ch.

Si punon Zvicra me NATO-n?

Në vitin 1997, Zvicra iu bashkua Programit të Partneritetit për Paqe, një marrëveshje që lejon bashkëpunimin midis anëtarëve të NATO-s dhe atyre jo-NATO. Kjo marrëveshje rinegociohet çdo dy vjet dhe do të shqyrtohet në fund të vitit 2022, pas së cilës Zvicra mund të zgjedhë të intensifikojë bashkëpunimin me bllokun. Sipas marrëveshjes aktuale, Zvicra është zotuar të rrisë ndërveprueshmërinë e saj, veçanërisht në lidhje me forcën paqeruajtëse zvicerane në Kosovë. Në vitin 2004, ushtria zvicerane miratoi gjithashtu një sërë standardesh të NATO-s, duke përfshirë strukturën e stafit dhe nënshkrimet ushtarake. Ushtria zvicerane merr pjesë në stërvitjet ushtarake me NATO-n në lidhje me sulmet kibernetike, për shembull si pjesë e Qendrës së Ekselencës së Mbrojtjes Kibernetike Kooperative në Talin, Estoni, një nga fqinjët më të afërt të Rusisë. Një komandant në stërvitje tha se ka përmirësuar kapacitetin e Zvicrës për të trajtuar sulmet kibernetike. “Zvicra po mëson të parashikojë më mirë sulmet kibernetike dhe të përgjigjet më mirë ndaj sulmeve”, tha një komandant anonim për gazetën zvicerane 20 Minutes. Zvicra gjithashtu merr pjesë në shkëmbimet e inteligjencës me NATO-n me fokus në ndalimin e terrorizmit, përcjell albinfo.ch.

Çfarë do të ndodhte nëse Zvicra do të sulmohej?

Thelbi i refuzimit të Zvicrës për t’u bashkuar me NATO-n është përkushtimi shekullor i vendit ndaj neutralitetit. Ndërsa ky është një gur themeli i politikës së jashtme zvicerane gjatë kohës së paqes, nëse Zvicra do të sulmohej, angazhimi për neutralitet do të dështonte. Kjo mund të nënkuptojë se Zvicra do të jetë e lirë të anëtarësohet në NATO menjëherë në rast të një sulmi, ose të bëjë ndonjë formë tjetër marrëveshjeje partneriteti që mund t’i lejojë Zvicrës të mbrohet. Megjithëse neni 5 i kartës së NATO-s nuk do të zbatohej drejtpërdrejt për Zvicrën si një anëtare jo-anëtare e NATO-s, marrëveshjet e partneritetit të Zvicrës me bllokun së bashku me aleancat e saj të forta me disa vende të NATO-s ka të ngjarë të rezultojnë në ndërhyrje. Politikani zviceran dhe presidenti i FDP-së Thierry Burkart tha se NATO-ja ka të ngjarë të mbështesë Zvicrën nëse ajo sulmohet, qoftë kjo në baza direkte apo indirekte. Të gjithë fqinjët e mëdhenj të Zvicrës janë anëtarë të NATO-s, përveç Austrisë, dhe pritet që të ndërhyjnë nëse Zvicra sulmohet. Burkart megjithatë paralajmëroi se këto aleanca do të kërkonin gjithashtu ndërhyrjen e Zvicrës nëse një fqinj sulmohet.

---