Dygjuhësia: një shtysë zhvillimi për fëmijët me çrregullime të spektrit autik

Dygjuhësia, e perceptuar për një kohë të gjatë si pengesë për fëmijët me çrregullime të spektrit autik (ÇSA), po dëshmohet gjithnjë e më shumë si një faktor i rëndësishëm zhvillimi. Një seri studimesh ndërkombëtare të kryera nga Universiteti i Friburgut nxjerr në pah përfitime të papritura njohëse dhe sociale.

Për vite me radhë, prindërit e fëmijëve autikë janë këshilluar të heqin dorë nga gjuha amtare dhe të përdorin vetëm gjuhën dominuese të mjedisit ku jetojnë. Ky rekomandim bazohej në frikën e mbingarkesës njohëse. Megjithatë, sipas Stéphanie Durrleman, profesoreshë asistente në Universitetin e Friburgut, “këto shqetësime ishin të pabazuara”. Hulumtimet e saj tregojnë se dygjuhësia jo vetëm që nuk është e dëmshme, por mund të jetë edhe e dobishme për fëmijët me autizëm, transmeton albinfo.ch.

Përfitime njohëse dhe sociale

Studimi, i zhvilluar me mbi 400 fëmijë nga shtatë vende të ndryshme, tregon se dygjuhësia përmirëson funksionet ekzekutive si vëmendja, kujtesa e punës dhe fleksibiliteti mendor. Këto aftësi, shpesh të brishta te fëmijët autikë, janë thelbësore për komunikimin dhe ndërveprimin social. “Vërejtëm gjithashtu një ndikim pozitiv në teorinë e mendjes, pra aftësinë për të kuptuar mendimet dhe emocionet e të tjerëve”, shpjegon Stéphanie Durrleman.

Këto përfitime rezultojnë të qëndrueshme në kohë, siç e konfirmon një ndjekje një vit pas testimeve fillestare.

Testet, të hartuara për fëmijë nga mosha 3 deri në 12 vjeç, përfshinin lojëra në tabletë dhe pyetësorë të detajuar të plotësuar nga prindërit. Studimi thekson një mekanizëm kyç: ushtrimin e vazhdueshëm të empatisë. Duke zgjedhur gjuhën e duhur për të komunikuar, fëmijët dygjuhësh mësojnë të vihen në vendin e tjetrit, një ushtrim i përditshëm që forcon aftësitë e tyre sociale.

Ekspozimi i pasur gjuhësor, faktor vendimtar

Rezultatet tregojnë se zotërimi i gjuhës së dytë varet nga pasuria e ndërveprimeve në atë gjuhë. “Leximi, lojërat, komunikimi me familjen ose miqtë, ndjekja e shfaqjeve në atë gjuhë – të gjitha këto ndihmojnë në maksimizimin e përfitimeve”, shpjegon Durrleman. Pavarësisht se cila gjuhë zgjidhet, efekti pozitiv mbetet i njëjtë. Madje, një gjuhë e tretë ose e katërt mund të sjellë avantazhe shtesë, edhe pse kjo mbetet për t’u studiuar më tej.

Këto gjetje nxisin një rishikim të praktikave edukative për fëmijët me autizëm dhe inkurajojnë ruajtjen e një mjedisi dygjuhësh, duke kapërcyer frikërat e pabazuara të së kaluarës.