Këshilli Federal: Voto jo AHV të 13-të dhe pensionit në 66 vjeç

Për Qeverinë zvicerane, e para "do të sillte kosto shtesë prej të paktën 4.1 miliardë dollarë", ndërsa e dyta "është shumë e ngurtë"

Njëra është shumë e shtrenjtë, tjetra është shumë e ngurtë dhe e papërshtatshme. Me këtë motivacion, Këshilli Federal na fton të refuzojmë dy nismat popullore për AHV (AVS) që do të votohen më 3 mars. Nisma e parë (“Iniciativa për një pagesë mujore të 13-të  AHV”) e nisur nga sindikatat dhe e mbështetur nga e majta, kërkon pagimin e një pensioni të trembëdhjetë të AHV-së, ndërsa amendamenti i dytë i propozuar kushtetues (“Iniciativa e Pensioneve”), i promovuar nga Liberalët e rinj shpreson që mosha e daljes në pension të rritet në 66 vjeç dhe më pas të përshtatet me jetëgjatësinë, shkruajnë mediat zvicerane, përcjell albinfo.ch.

Për kreun e Departamentit Federal të Brendshëm (DFI), këshilltaren federale Elisabeth Baume-Schneider, e pranishme para mediave për të nisur fushatën e votimit në funksion të konsultimit popullor, nisma e sindikatave sigurisht që nxjerr në pah një problem real, gjegjësisht se një numër i caktuar pensionistësh po përballen me vështirësi, veçanërisht në një situatë si kjo e tanishme që karakterizohet me rritje të çmimeve. Ky problem përbën një nga prioritetet e mia si kreu i DFI-së, nënvizoi ministrja socialiste, por zgjidhja e propozuar nga nisma shkon shumë larg: jo vetëm do të kushtonte shumë – 4.1 miliardë franga nga viti 2026 që do të bëheshin menjëherë 5 duke filluar nga vitet ’30 me rritjen e pritshme të numrit të pensionistëve – por do ta bënte shtyllën tonë të parë më të brishtë, me rrezikun që, të moshuarit, ata pra që donim t` ndihmonim do të paguanin pasojat.

Një tjetër e metë e nismës, shtoi ajo, është fakti se nuk thuhet asgjë se si do të financohej një AHV e trembëdhjetë pa prekur përfitimet plotësuese. Rreziku, nënvizoi Baume-Schneider, është se do të detyrohemi të rrisim TVSH-në, me efekte negative në çmime, ose nëpërmjet rritjes së taksave mbi pagat, me rrezikun e rritjes së kostos së punës, duke rënduar më tej ekonominë. Kontributi i Konfederatës – aktualisht një miliard – do të ishte gjithashtu i destinuar të dyfishohej, dhe kjo në një situatë të financave tashmë të brishta federale.

Nëse për momentin ka ende 3 asete për pensionist, nga viti 2035 numri do të jetë 2,1 asete për pensionist, kujtoi Këshilltari Federal i Jura.

Baume-Schneider këmbënguli se nevojiten “masa të synuara me zgjidhje financiare afatgjata” për të zgjidhur problemet aktuale të AHV. E kaluara na ka mësuar se për të arritur zgjidhje të përbashkëta është thelbësore të bëjmë kompromise, këto të fundit janë rezultat i punës që mund të zgjasë me dekada: ky ishte rasti i AHV 21 i miratuar në vitin 2022, një reformë e karakterizuar nga një rritje në moshën e daljes në pension, gratë në 65 vjeç dhe një rritje në TVSH. Me pak fjalë, nisma e sindikatave do të rëndojë mbi supet e brezave të ardhshëm, duke vënë në pikëpyetje kontratën e gjeneratave, e cila, nënvizoi këshilltari federal Jura, “duhet të funksionojë në të dy drejtimet”.

Kërkimi për kompromise dhe zgjidhje të përbashkëta vlen edhe për iniciativën e Liberalëve të Rinj që vendos automatizma të ngurtë që nuk marrin parasysh, sipas ministres të Brendshëm, kulturën tonë politike, kompleksitetin e AHV dhe specifikën e profesione të caktuara. Në të vërtetë, një automatizëm i tillë rrezikon zgjidhjet e miratuara për degë të caktuara ekonomike të karakterizuara nga profesione rraskapitëse, si ndërtimi apo ndërtimtaria, saktësoi kreu i DFI-së.

---